Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSevr Barış Antlaşması

Büyük Millet Meclisi (BMM), Osmanlı Hükûmeti temsilcilerinin imzaladığı Sevr Antlaşması'nı milli bağımsızlık ve egemenlik anlayışına bütünüyle aykırı bularak hukuken 'yok hükmünde' saymıştır. Bu doğrultuda BMM, 19 Ağustos 1920 tarihli oturumunda antlaşmayı ve onu kabul edenleri doğrudan hedef alan siyasi ve hukuki bir karar almıştır.

Buna göre BMM'nin, Sevr Antlaşması'nı imzalayan heyet üyeleri ile antlaşma metnini onaylayan Saltanat Şurası mensupları hakkında aldığı karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İtilaf Devletleri ile diplomatik ilişkileri askıya alarak ilgili üyelerin sınır dışı edilmesine karar vermek
  2. Antlaşmayı imzalayan ve onaylayan kişileri Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamında vatan haini ilan etmekCevap
  3. C
    Mebusan Meclisinin yetkilerini devralarak şura üyelerini doğrudan Divan-ı Âli bünyesinde yargılamak
  4. D
    Saltanat Şurasının kararlarını geçersiz kılmak amacıyla ülke genelinde genel af ilan etmek
  5. E
    Osmanlı ordusunun terhisini durdurarak imza heyetini askeri divanharbe sevk etmek

Cevap

Antlaşmayı imzalayan ve onaylayan kişileri Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamında vatan haini ilan etmek
Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920'de imzalandıktan sonra Ankara'da toplanan BMM, 19 Ağustos 1920 tarihli oturumunda antlaşmayı imzalayanları (Rıza Tevfik, Reşat Halis, Hadi Paşa) ve bu antlaşmayı onaylayan Saltanat Şurası üyelerini (Topçu Feriki Rıza Paşa hariç) Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamında vatan haini ilan etmiş ve Türk vatandaşlığından çıkarmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sevr Antlaşması'nın imzalanma sürecini ve hukuki durumunu belirlemek
10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Mebusan Meclisi dağıtılmış olduğundan Saltanat Şurası tarafından onaylanmış ancak meclis onayından geçmediği için hukuken geçersiz kalmıştır.
Antlaşmanın hukuki dayanağının eksikliği, BMM'nin bu antlaşmayı ve imzalayanları gayrimeşru ilan etmesine zemin hazırlamıştır.
2
BMM'nin 19 Ağustos 1920 tarihli kararlarını analiz etmek
BMM, antlaşmayı kesinlikle tanımadığını ilan etmiş; antlaşmayı imzalayan heyet üyeleri ile bunu onaylayan Saltanat Şurası üyelerini Hıyanet-i Vataniye Kanunu gereğince 'vatan haini' saymıştır.
Milli iradeyi temsil eden tek güç olan BMM, vatanın bütünlüğünü parçalayan bu belgeyi imzalayanları en ağır milli ve hukuki suçla itham etmiştir.
3
Doğru seçeneği teyit etmek
BMM'nin aldığı temel karar, ilgililerin vatan haini ilan edilerek vatandaşlıktan çıkarılması kararıdır.
Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamında alınan bu karar, Milli Mücadele'nin tavizsiz bağımsızlık kararlılığını göstermektedir.

Anahtar Kavram

BMM'nin Sevr Antlaşması'na Karşı Hukuki ve Siyasi Tepkisi

İpuçları

1
BMM'nin milli varlığa ve meclis otoritesine karşı çıkanlara yönelik çıkardığı temel kanunu hatırlayınız.
2
Sevr Antlaşması'nı imzalayanlar ve onaylayanlar, meclisin varlığını ve vatanın bütünlüğünü hiçe saydıkları için en ağır suçlama ile itham edilmişlerdir.
3
19 Ağustos 1920'de BMM, bu kişileri Hıyanet-i Vataniye Kanunu gereğince 'vatan haini' saymıştır.

Daha Fazla Pratik

Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz sayılmasının Kanun-i Esasi'deki meclis onayı şartı (madde 44) ile ilişkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

BMM'nin kuruluşu sonrası çıkardığı ilk kanunlardan biri olan Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun uygulanma alanlarını düşünerek Sevr imzacılarının bu yasa kapsamına alındığını doğrudan çıkarabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sevr Barış Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru