Examkin

Soru

Zorluk: ZorSevr Barış Antlaşması

Sevr Barış Antlaşması'nda yer alan;

• Boğazlar bölgesinin, içinde Türk temsilcinin yer almadığı, ayrı bir bayrağı ve bütçesi bulunan uluslararası bir komisyonca yönetilmesi,
• İngiltere, Fransa ve İtalya temsilcilerinden oluşan Maliye Komisyonunun onayı olmaksızın Osmanlı Hükûmetinin iç ve dış borçlanmaya gidememesi, bütçe hazırlayamaması ve vergi sisteminde düzenleme yapamaması,
• Kapitülasyonların İtilaf Devletleri lehine genişletilerek savaştan önce bundan yararlanmayan müttefik devletlerin de kapsama dahil edilmesi

hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve hukuki durumu hakkında ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Doğu ve Güney cephelerinde imzalanan antlaşmalarla bu maddeler diplomatik açıdan onaylanarak kesinlik kazanmıştır.
  2. B
    Boğazlar üzerindeki mutlak Türk egemenliği korunmuş, yabancı devletlerin denetimi yalnızca mali imtiyazlarla sınırlandırılmıştır.
  3. Devletin hükümranlık hakları ile mali bağımsızlığı fiilen ve hukuken yok sayılarak ülke uluslararası bir vesayet sistemine tabi tutulmuştur.Cevap
  4. D
    Osmanlı Mebusan Meclisi ve Saltanat Şurası tarafından usulüne uygun onaylandığı için uluslararası hukuk açısından bağlayıcılık kazanmıştır.
  5. E
    Milli cemiyetlerin bölgesel direnişlerini kırmaya yönelik olarak sadece askeri kuvvetlerin terhis edilmesini hedeflemiştir.

Cevap

Devletin hükümranlık hakları ile mali bağımsızlığı fiilen ve hukuken yok sayılarak ülke uluslararası bir vesayet sistemine tabi tutulmuştur.
Sevr Antlaşması ile kurulan Maliye Komisyonu devletin bütçesini, vergi oranlarını ve borçlanmasını doğrudan denetleme yetkisine sahip kılınmış; Boğazlar ise Türk üyenin yer almadığı, ayrı bir bayrağı ve bütçesi olan uluslararası bir idareye devredilmiştir. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin kendi egemenlik haklarını ve bağımsız devlet vasfını tamamen yitirerek uluslararası bir vesayet altına girdiğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncülde verilen maddelerin kapsamını analiz etme
Boğazlar Komisyonu idari ve siyasi egemenliği, Maliye Komisyonu mali ve ekonomik egemenliği, kapitülasyonların genişletilmesi ise adli ve ticari bağımsızlığı doğrudan sınırlandırmaktadır.
Bir devletin egemenliği; kendi sınırları içinde vergi koyabilme, bütçe yapabilme ve stratejik su yollarını yönetebilme yetkisini kapsar.
2
Komisyonların yetkilerini uluslararası hukuk ve bağımsızlık kavramı ile eşleştirme
İçinde Türk üye bulunmayan bir Boğazlar Komisyonu ile yabancı temsilcilerden oluşan Maliye Komisyonu, Osmanlı Devleti'nin egemenlik yetkilerini elinden alarak devleti tam bir sömürge/vesayet yönetimine dönüştürmüştür.
Kendi gelir ve giderini yönetemeyen, toprak bütünlüğünü sağlayamayan bir yönetim uluslararası vesayet altındadır.
3
Çeldiricileri eleyerek en kapsamlı yargıya ulaşma
Sevr Antlaşması'nın getirdiği bu sistemin Osmanlı Devleti'nin bağımsızlığını ve hükümranlık haklarını yok saydığı sonucuna varılır.
Diğer seçenekler ya yanlış bilgi (meclis onayı, Gümrü'nün Sevr'i onaylaması) ya da dar kapsamlı yorumlar içermektedir.

Anahtar Kavram

Sevr Barış Antlaşması'nın Mali, İdari ve Hukuki Hükümlerinin Osmanlı Egemenlik Hakları Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Bir devletin bütçe yapamaması ve kendi sınırları içindeki boğazları yönetememesi bağımsızlık kavramı açısından ne anlama gelir?
2
Maliye ve Boğazlar komisyonlarının yapısını inceleyiniz; bu komisyonlarda Osmanlı idaresinin yetkisi tamamen yabancı temsilcilere devredilmiştir.
3
Egemenlik haklarının yabancı organlara devri devleti bağımsız bir aktör olmaktan çıkarıp vesayet altına sokar.

Daha Fazla Pratik

Sevr Antlaşması'nın hukuki geçersizliği ile Lozan Barış Antlaşması'ndaki Boğazlar ve Kapitülasyon kararlarını karşılaştıran sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncüldeki maddelerin etkilediği egemenlik unsurlarını (idari yetki, mali serbesti, adli imtiyaz) tek tek gruplandırarak devlet bağımsızlığı kavramıyla karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sevr Barış Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru