Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de kış mevsiminde kuzey kıyı kuşağında yer alan bazı merkezlerin sıcaklık ortalamalarının, kendilerinden daha güneyde ve iç kesimde bulunan merkezlerden daha yüksek olması enlem-sıcaklık ilişkisine ters düşen bir durumdur.

Bu çelişkiyi ortaya çıkaran temel faktörler aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

  1. Denizellik - YükseltiCevap
  2. B
    Enlem - Boylam
  3. C
    Bakı - Enlem
  4. D
    Karasallık - Boylam
  5. E
    Yükselti - Bakı

Cevap

Kışın kuzey kıyıların iç kesimlerden daha sıcak olması denizellik ve yükselti farkı ile açıklanır.
Kuzey kıyı kuşağındaki illerin deniz seviyesinde bulunması (yükselti azlığı) ve Karadeniz'in nemli/ılıtıcı etkisi (denizellik), bu illerin kışın şiddetli soğumasını engeller. İç Anadolu'da ise hem yükseltinin fazla olması hem de denize uzaklık (karasallık) nedeniyle kışlar çok daha soğuk geçer, bu da enlem etkisine aykırı bir durum oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Matematik konum etkisini belirle.
Normalde enlem etkisine bağlı olarak kuzeydeki merkezlerin (Karadeniz kıyıları) güneydeki merkezlerden (İç Anadolu) daha soğuk olması gerekir.
Güneş ışınlarının geliş açısı kuzeye doğru daralır.
2
Özel konum şartlarını karşılaştır.
Kuzey kıyıları deniz seviyesinded (00 m) ve denizeldir; iç kesimler ise yüksektir ve karasaldır.
Denizellik kışın ılıtıcı etki yaparken, yükselti sıcaklığı her 200200 metrede 11 °C düşürür.
3
Sonucu sentezle.
Denizellik ve düşük yükselti faktörleri, enlem etkisini baskılayarak kuzey kıyıları daha sıcak hale getirir.
Göreceli konum faktörleri bazı durumlarda mutlak konumun etkisini değiştirebilir.

Anahtar Kavram

Mutlak ve Göreceli Konumun İklim Üzerindeki Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

Karadeniz kıyılarında dağların denize paralel uzanmasının iç kesimlerle kıyı arasındaki iklim farkına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla