Türkiye'de sanayi tesislerinin yer seçimi üzerinde hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım olanakları ve pazar koşulları gibi faktörler belirleyici olmaktadır. Bazı sanayi kolları hammaddenin işlenmesi sırasında büyük oranda suya ihtiyaç duyduğu veya hammaddenin taşınmasının maliyetli olması nedeniyle doğrudan hammadde kaynağının yakınına kurulurken; bazı tesisler ise hammaddeye uzak olmasına rağmen ulaşım avantajları (özellikle liman fonksiyonu) nedeniyle belirli merkezlerde toplanmıştır.
Buna göre, aşağıdaki sanayi tesisi ve bulunduğu merkez eşleştirmelerinden hangisi, hammaddeye yakınlık ilkesinden ziyade ulaşım (liman) faktörüyle açıklanabilir?
- AArtvin (Murgul) - Bakır İşletmeleri
- BBatman - Petrol Rafinerisi
- CGiresun (Aksu) - Kağıt Fabrikası
- İskenderun - Demir-Çelik SanayiiCevap
- EKonya - Şeker Fabrikası
Cevap
İskenderun - Demir-Çelik Sanayii eşleştirmesi, hammaddeye yakınlık yerine ulaşım (liman) avantajı ile açıklanmaktadır.
İskenderun'da gelişen demir-çelik sanayisi, Türkiye'nin önemli bir ağır sanayi koludur. Ancak bu bölgede demir madeni (hammadde) veya taş kömürü (enerji kaynağı) bulunmamaktadır. Tesisin burada kurulmasının temel sebebi, İskenderun Limanı'nın sağladığı ulaşım kolaylığı, hinterlandının genişliği ve hammadde ithalatı ile mamul madde ihracatının deniz yoluyla düşük maliyetle yapılabilmesidir. Bu durum 'liman/ulaşım' faktörüne en iyi örnektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'de Sanayi Tesislerinin Yer Seçimi Faktörleri
İpuçları
1
Hammaddeye yakınlık ilkesinde, fabrika ürünün yetiştirildiği veya çıkarıldığı yerin çok yakınında bulunur.
2
Bir liman şehri olmasına rağmen orada işlenen madenin o bölgeden çıkıp çıkmadığına dikkat edin. Demir-çelik için demir Sivas-Malatya'dan, kömür Zonguldak'tan gelir.
Daha Fazla Pratik
Benzer bir durum olan Samsun Bakır İşletmeleri ile Karabük/Ereğli Demir-Çelik (enerji kaynağına yakınlık) örneklerini karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s