Soru

Zorluk: OrtaDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Resmî yazışma kuralları ve Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel noktalama kılavuzu dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün (DSİ) hazırladığı yeni projede, Fırat-Dicle havzasındaki su kaynakları detaylıca planlanmış.
  2. B
    Ünlü yazarın 'Güzellik' kavramına bakışı -bu onun temel felsefesidir- eserlerinin her aşamasında kendini açıkça hissettiriyor.
  3. C
    Tarihî kentteki restorasyon çalışmaları, 2024'ün Eylül ayında (Kültür Yolu Projesi kapsamında) tamamlanacaktır.
  4. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yayımladığı 100. Yıl Albümü, Millî Mücadele dönemi (1919-1923) fotoğraflarını içeriyor.Cevap
  5. E
    Eski Türk edebiyatında (Klasik Edebiyat) -özellikle 16. yüzyılda- 'mesnevi' türü oldukça gelişmiş ve yaygınlaşmıştır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Doğru cevap olan cümlede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır ve TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. Doğru yazım 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kurum ve kuruluş adlarını tespit et.
Cümlede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi' bir kurum adıdır.
TDK kurallarına göre kurum adlarına gelen eklerin yazımı özel bir kurala bağlıdır.
2
Kurum adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK kuralı: 'Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.'
Bu kuralın tek istisnası Avrupa Birliği'dir.
3
Seçeneklerdeki diğer noktalama işaretlerini (kısa çizgi, yay ayraç, tırnak) kontrol et.
1919-1923 arasındaki kısa çizgi ve yay ayraç kullanımı doğrudur ancak kurum adındaki kesme işareti yanlıştır.
Bir cümlede birden fazla noktalama işareti bulunsa da temel kural ihlali sorunun cevabını belirler.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kurum ve kuruluş adlarına dikkat edin.
2
Özel isimler normalde kesme ile ayrılır ancak kurum adları bu kuralın istisnasıdır.
3
Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kurumdur; ekler ayrılmadan yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Avrupa Birliği kurum adı olmasına rağmen ekleri kesme işaretiyle ayrılan tek istisnadır, bu farkı mutlaka not edin.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında karmaşık görünen cümlelerde önce en çok hata yapılan 'istisna' kuralları (kurum adları, unvanlar, büyük harf-tarih uyumu) kontrol etmek zaman kazandırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla