Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve çizgilerin kullanımıyla ilgili kurallar ve bu kuralların istisnaları oldukça detaylıdır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kuşadamızdaki liman genişletme çalışmaları, Ege Bölgesi'nin turizm potansiyelini artırmak amacıyla titizlikle yürütülüyor.
  2. B
    Avrupa Birliği'ne üyelik süreci, Türkiye'nin dış politikasında son elli yıldır en çok tartışılan konulardan biri olmuştur.
  3. Türk Bayrağı Kanunu (2893 Sayılı Kanun)'nun ilgili maddelerinde, bayrağın kullanımıyla ilgili hukuki yaptırımlar açıkça ifade edilmiştir.Cevap
  4. D
    Yakup Kadri'nin 'Yaban'ını okuyan bir genç, Kurtuluş Savaşı Dönemi'ndeki Anadolu'nun durumunu çok daha iyi kavrayacaktır.
  5. E
    Bakanlar Kurulunca kabul edilen yeni yönetmelik, Türk Dil Kurumu Başkanlığının resmi internet sitesinde kamuoyuna duyuruldu.

Cevap

Türk Bayrağı Kanunu (2893 Sayılı Kanun)'nun cümlesinde kesme işaretinin yay ayraçtan sonra kullanılması yanlıştır; kesme işareti özel isimden hemen sonra, yay ayraçtan önce kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki hata, ekin yay ayraçtan sonra getirilmesidir. Türk Dil Kurumu'nun 'Noktalama İşaretleri' kılavuzuna göre, özel adlara getirilen ekleri ayırmak için kullanılan kesme işareti, yay ayraçtan önce konulmalıdır. Yani doğru kullanım 'Türk Bayrağı Kanunu'nun (2893 Sayılı Kanun)' şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isim ve ek ilişkisini incelemek
Cümlede 'Türk Bayrağı Kanunu' özel ismine '-nun' tamlayan eki getirilmiştir.
Türkçede özel isimlere gelen çekim eklerinin nasıl ayrılacağını belirlemek gerekir.
2
Yay ayraç ve ek kullanım kuralını kontrol etmek
TDK kuralına göre özel adlara ek getirildiğinde kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.
Ekin ait olduğu sözcüğün netleşmesi ve yay ayracın ekten sonra gelmesi kuralını doğrulamak için.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri değerlendirmek
Kuşadamız (iyelik eki değişimi), Avrupa Birliği (istisna), Tırnak sonrası ek kullanımı ve kurum adları kurallarının doğru uygulandığı görüldü.
Sorunun diğer unsurlarının doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Özel Adlarda Kesme İşareti ve Yay Ayraç İlişkisi

İpuçları

1
Cümledeki özel isimlerin (kanun, kurum, yer adı) aldığı ekleri ve bu eklerin ayrılma biçimlerini tek tek inceleyin.
2
Özellikle yay ayraç (parantez) kullanılan bir özel isimde, ekin parantezden önce mi sonra mı ayrıldığını kontrol edin.
3
TDK'nin 'Özel isimlere ek getirildiğinde kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum/kuruluş istisnalarını (özellikle Avrupa Birliği ve Başbakanlık gibi örnekleri) ve iyelik eki değişen yer adlarını (Boğaz Köprümüz vb.) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında karmaşık yapılarda (parantezli, tırnaklı) önce 'ek kök' ayrımını yapın. Ekin asıl kelimeye mi yoksa parantez içindeki açıklamaya mı ait olduğunu belirleyin. Ek asıl kelimeye aitse, parantezin araya girmesi ekin yerini değiştirmemelidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Bu konudan daha fazla soru