Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan 'merkezi yönetimin taşra teşkilatı' ve bu teşkilat içindeki birimlerin yetkileri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Vali, ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olup, ilin genel idaresinden Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
  2. B
    Yetki genişliği ilkesi, anayasal bir ilke olarak sadece il genel idaresinin başı olan valiye tanınmış olup, merkeze danışmadan karar alabilme ve uygulama yetkisi sağlar.
  3. C
    Kaymakamlar ilçede Cumhurbaşkanının temsilcisi sıfatına sahip olmakla birlikte, valinin sahip olduğu yetki genişliği ilkesini kullanma yetkisine sahip değildirler.
  4. D
    İl genel idaresi bünyesindeki tüm birimler merkezi idarenin hiyerarşik yapısı içinde yer alır ve bu birimlerin harcamaları genel bütçeden karşılanır.
  5. İl genel idaresi, merkezden yönetim ilkesinin bir gereği olarak kendi içinde müstakil bir kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve tesis ettiği işlemlerden doğan mali sorumluluklar kendi bütçesinden karşılanır.Cevap

Cevap

İl genel idaresinin kendine ait bir kamu tüzel kişiliği ve bütçesi olduğu yönündeki ifade yanlıştır; çünkü il genel idaresi devlet tüzel kişiliğine tabidir.
İl genel idaresi, merkezi yönetimin taşra teşkilatıdır ve devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alır. Bu nedenle kendine ait ayrı bir kamu tüzel kişiliği ve özel bir bütçesi bulunmaz; tüm giderleri genel bütçeden karşılanır. Seçenekte belirtilen 'müstakil kamu tüzel kişiliği' ifadesi bu birimin hukuki statüsüyle çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı birimlerini tanımla.
Taşra teşkilatı; İl Genel İdaresi, İlçe İdaresi ve (mülga) Bucak İdaresi'nden oluşur.
Sorunun kapsamını belirlemek için taşra birimlerinin hangileri olduğunu bilmek gerekir.
2
İl Genel İdaresinin hukuki statüsünü incele.
İl genel idaresi, merkezi yönetimin (başkent teşkilatının) taşradaki uzantısıdır.
Taşra birimleri, merkezin hiyerarşisi altında olup ayrı bir tüzel kişiliğe sahip değildir.
3
Tüzel kişilik ve bütçe yapısını analiz et.
Taşra birimlerinin (Valilik, Kaymakamlık vb.) ayrı kamu tüzel kişiliği yoktur; hepsi 'Devlet Tüzel Kişiliği'nin birer parçasıdır ve harcamaları merkezi yönetim bütçesinden (genel bütçe) yapılır.
KPSS'de en sık yapılan hata, taşra teşkilatı ile mahalli idarelerin (yerel yönetimler) tüzel kişilik farkını karıştırmaktır.
4
Yetki genişliği ilkesinin bu yapıdaki rolünü değerlendir.
Yetki genişliği sadece valiye tanınmıştır. Vali bu yetkiyi kullanırken devlet adına işlem yapar, kendi (olmayan) tüzel kişiliği adına değil.
Yetki genişliği idari bir yetki transferidir, ancak tüzel kişilik yaratmaz.

Anahtar Kavram

İdarenin Bütünlüğü: Merkezi Yönetim (Başkent + Taşra) Tek Tüzel Kişilik

İpuçları

1
Bir birimin 'merkezi yönetim' içinde olması, onun devlet tüzel kişiliğine bağlı olduğu anlamına gelir.
2
İl Genel İdaresi (Taşra) ile İl Özel İdaresi (Mahalli İdare) arasındaki en büyük fark tüzel kişilik ve bütçe özerkliğidir.
3
Türkiye'de valiliğin veya kaymakamlığın imzasıyla açılan davalarda taraf 'İçişleri Bakanlığı' veya 'Devlet'tir, çünkü bu birimlerin kendi tüzel kişiliği yoktur.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ile İl Genel İdaresi organlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aralarındaki tüzel kişilik farkını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Bu konudan daha fazla soru