Soru

Zorluk: ZorI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Alman Genelkurmayının İtilaf Devletleri'nin askerî güçlerini Batı Cephesi'nden uzaklaştırma hedefi ile Osmanlı Harbiye Nezaretinin stratejik ikmal yollarını denetim altına alma ve kaybedilen toprakları geri kazanma gayretinin birleşmesi sonucunda açılan taarruz cepheleri, savaşın genel seyrini doğrudan şekillendirmiştir.

Bu doğrultuda Kafkas ve Kanal harekâtlarının hedeflenen askerî başarılara ulaşamaması neticesinde Osmanlı Devleti açısından ortaya çıkan durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Söz konusu harekâtların ardından Osmanlı Devleti, İttifak Bloku'ndaki müttefiklerine destek vermek amacıyla Galiçya ve Makedonya cephelerini bizzat açarak yeni taarruzlar başlatmıştır.
  2. Taarruz planlarının akim kalması üzerine inisiyatifin karşı tarafa geçmesi, Osmanlı kuvvetlerini kendi topraklarını korumaya odaklanan savunma muharebelerine mecbur bırakmıştır.Cevap
  3. C
    Her iki harekâtın da hedefine ulaşamaması üzerine Osmanlı yönetimi İslamcılık ve Türkçülük fikir akımlarını tamamen terk ederek Osmanlıcılık siyasetine kesin olarak geri dönmüştür.
  4. D
    Doğu ve güneydeki başarısızlıklar neticesinde oluşan toprak kayıplarını telafi etmek amacıyla İtilaf Devletleri ile vakit kaybetmeksizin Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır.
  5. E
    Cephelerdeki harekâtların akamete uğraması üzerine bölgedeki yerel direnişi teşkilatlandırmak amacıyla Temsil Heyeti doğrudan cephe karargâhlarının yönetimini üstlenmiştir.

Cevap

Taarruz planlarının akim kalması üzerine inisiyatifin karşı tarafa geçmesi, Osmanlı kuvvetlerini kendi topraklarını korumaya odaklanan savunma muharebelerine mecbur bırakmıştır.
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda taarruz amacıyla bizzat açtığı iki cephe Kafkas ve Kanal cepheleridir. Kafkas Cephesi'nde kış şartları, lojistik yetersizlikler ve planlama hataları nedeniyle Sarıkamış Harekâtı başarısız olmuş, Ruslar Doğu Anadolu'da ilerleyerek Osmanlı'yı geniş bir bölgede savunma durumuna geçirmiştir. Kanal Cephesi'nde ise Süveyş Kanalı'nı ele geçirip İngiltere'nin sömürge yollarını kesmeyi amaçlayan iki harekât da sonuçsuz kalmış; inisiyatifi ele geçiren İngiliz kuvvetleri Sina Yarımadası'nı aşarak Filistin ve Suriye'ye doğru ilerlemiş, Osmanlı ordusu bu bölgede savunma hatları (Suriye-Filistin Cephesi) tesis etmek zorunda kalmıştır. Dolayısıyla her iki taarruz cephesinin başarısızlığı, Osmanlı ordusunun genel stratejisini taarruzdan savunmaya dönüştürmüş ve çatışmaları doğrudan Osmanlı topraklarına taşımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kafkas ve Kanal cephelerinin açılış hedeflerini ve niteliğini tespit etme
Kafkas ve Kanal cepheleri Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda bizzat taarruz amacıyla açtığı iki temel cephedir.
Sorunun kökünde belirtilen harekâtların niteliğini ve Osmanlı-Alman ortak stratejisini kavramak için gereklidir.
2
Harekâtların operasyonel sonuçlarını analiz etme
Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Harekâtı'nın başarısızlığı Doğu Anadolu'da Rus işgallerine yol açmış; Kanal Harekâtı'nın başarısızlığı ise İngilizleri Sina üzerinden ilerleterek Filistin-Suriye savunma hattının kurulmasına neden olmuştur.
Taarruz inisiyatifinin kaybedilmesinin yarattığı askerî dönüşümü ortaya koymak için gereklidir.
3
Seçenekleri stratejik ve kronolojik doğruluk bakımından değerlendirme
Her iki cephede de taarruzun sonuçsuz kalması stratejik inisiyatifi düşmana devretmiş ve Osmanlı ordusunu doğrudan vatan topraklarını savunmaya yönelik savunma cepheleri kurmaya zorlamıştır.
Doğru seçeneğe mantıksal çıkarımla ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı taarruz cephelerinin (Kafkas ve Kanal) başarısızlıkla sonuçlanmasının askerî stratejiyi taarruzdan savunmaya dönüştürmesi.

İpuçları

1
Kafkas ve Kanal cepheleri Osmanlı'nın savaşın başında inisiyatifi ele almak için açtığı taarruz cepheleridir.
2
Sarıkamış ve Kanal harekâtlarının başarısızlıkla sonuçlanması, karşı tarafın (Rusya ve İngiltere) nasıl bir askerî tutum takınmasına yol açtığını düşününüz.
3
Taarruzda başarısız olan bir ordunun stratejik inisiyatifi kaybetmesi, onu doğrudan kendi ana karasını ve sınırlarını savunmaya yönelik yeni müdafaa hatları kurmaya zorlar.

Daha Fazla Pratik

Kanal Harekâtı sonrasında İngiliz ilerleyişiyle açılan Suriye-Filistin Cephesi'ndeki savunma muharebelerini ve Mustafa Kemal Paşa'nın Katma Muharebesi ile kurduğu savunma hattını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Cephe sınıflandırması yöntemiyle eleme: Osmanlı Devleti'nin taarruz cepheleri (Kafkas, Kanal), savunma cepheleri (Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) ve yardım cepheleri (Galiçya, Makedonya, Romanya) arasındaki sebep-sonuç ilişkisi ve kronolojik sıralama incelendiğinde; taarruz cephelerindeki başarısızlıkların doğrudan savunma cephelerinin (Suriye-Filistin ve Doğu savunması) açılmasına ve derinleşmesine zemin hazırladığı net şekilde görülür.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla