Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımıyla ilgili Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yunus Emre'nin (1240?-1320) şiirleri, Anadolu'daki Türk birliğinin dilsel harcı ve Türkçenin en saf hâlidir.
  2. B
    İstanbul Boğazı'ndan (Boğaz'dan) geçen gemilerin oluşturduğu manzara, asırlardır şairlere ilham kaynağı olmuştur.
  3. Halit Ziya Uşaklıgil'in 'Mai ve Siyah'ı' modern Türk romanının teknik kusurlardan arınmış ilk örneği kabul edilir.Cevap
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin 104. açılış yıl dönümü, tüm yurtta büyük bir coşku ve gururla kutlandı.
  5. E
    Hisar'ın (Rumeli Hisarı) tarihî dokusunu korumak amacıyla yürütülen restorasyon çalışmaları titizlikle sürdürülüyor.

Cevap

Cümledeki 'Mai ve Siyah'ı' ifadesinde tırnak işaretinden sonra kesme işareti kullanılması hatalıdır; doğrusu 'Mai ve Siyah'ı şeklinde olmalıdır.
TDK'nin 'Tırnak İşareti' maddesinde yer alan kurala göre; tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. 'Mai ve Siyah'ı' yazımında tırnak işaretinden sonra gelen kesme işareti gereksiz ve hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tırnak işareti ve eklerin etkileşimini kontrol et.
TDK kurallarına göre tırnak içine alınan özel isim veya eser adlarından sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz.
Tırnak işareti zaten sözcüğü ayırarak eki belirgin hale getirdiği için ikinci bir ayırıcıya ihtiyaç duyulmaz.
2
Diğer seçeneklerdeki potansiyel tuzakları incele.
A seçeneğinde 'Türkçenin' (yapım ekinden sonra gelen ekler ayrılmaz), D seçeneğinde 'Meclisinin' (kurum adları ayrılmaz) ifadeleri güncel TDK kurallarına uygundur.
KPSS düzeyinde en sık karıştırılan istisna kuralları bu seçeneklerde doğru bir şekilde örneklenmiştir.
3
Kısaltmalı söyleyişleri ve yay ayraç konumunu doğrula.
Boğaz ve Hisar gibi kısaltmalı söyleyişlerin büyük harfle başlaması ve ek alırken kesme kullanılması doğrudur.
Yer ve yapı adlarında kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda yer adının ilk harfi büyük yazılır ve ekler ayrılır.

Anahtar Kavram

Tırnak İşareti ve Kesme İşareti Etkileşimi

İpuçları

1
Cümledeki tırnak içine alınmış eser isimlerine ve onlara gelen eklere dikkat edin.
2
TDK'ye göre tırnak işareti bulunan yerde ikinci bir ayırıcı işaretin (kesme) gerekliliğini sorgulayın.
3
Tırnak içine alınan bir ifadeden sonra ek gelirse, tırnak işareti zaten ayrım görevini yaptığı için kesme işareti kullanılmaz.

Daha Fazla Pratik

Özel adlara getirilen yapım eklerinden sonra gelen çekim eklerinin neden ayrılmadığını (Örn: Türkleşmekten, Aydınlılar) tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında karmaşık görünen seçeneklerde önce en temel kuralları (kurum adları, yapım eki almış özel isimler) eleyin, ardından tırnak ve parantez gibi iç içe geçen işaretlerin hiyerarşisine odaklanın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Bu konudan daha fazla soru