Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde, en düşük sıcaklık değerlerinin Kuzeydoğu Anadolu'da (Erzurum-Kars çevresi) toplandığı görülmektedir. Bu haritalarda yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi ortadan kaldırıldığına göre, söz konusu bölgede kış sıcaklıklarının Türkiye'nin en düşük değerlerine sahip olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Şiddetli karasallık ve enlem etkisiCevap
- BBölgenin ortalama yükseltisinin fazla olması
- CKuzey sektörlü rüzgarlara kapalı bir konumda yer alması
- DBitki örtüsünün alpin çayırlarından oluşması
- EDağların uzanış yönü nedeniyle bakı etkisinin yetersiz kalması
Cevap
Şiddetli karasallık ve enlem etkisi
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken tüm merkezlerin yükseltisi deniz seviyesine ( m) indirilir. Dolayısıyla bu haritalarda görülen sıcaklık değişimlerinde yükseltinin hiçbir etkisi yoktur. Kuzeydoğu Anadolu'nun kışın en soğuk yer olması, denizden uzak olması (şiddetli karasallık) ve kuzeyde yer alması (enlem etkisi) ile açıklanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti faktörü dikkate alınmaz; sıcaklık dağılımı enlem, karasallık ve denizellik ile açıklanır.
İpuçları
1
'İndirgenmiş' kelimesi geçiyorsa yükseltiyle ilgili tüm seçenekleri elemeniz gerekir.
2
Türkiye'de kışın en soğuk yerin neden Erzurum-Kars olduğunu düşünün ama yükseltiyi devre dışı bırakın.
3
Denize uzaklık ve ekvatora olan uzaklık indirgenmiş haritaların ana değişkenleridir.
Daha Fazla Pratik
Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında en yüksek sıcaklıkların neden Güneydoğu Anadolu'da olduğunu inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Gerçek sıcaklık ve indirgenmiş sıcaklık farkını düşünün: Fark fazlaysa yer yüksektir. Ancak indirgenmiş değerin kendisi soruluyorsa sadece karasallık ve enleme bakın.
Tahmini Süre:1m 0s