Soru

Zorluk: KolayCümlede Anlam İlişkileri

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi hedef doğrultusunda, hangi gerekçeyle veya hangi şartla gerçekleştiğine göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme "amacı" belirtilmiştir?

  1. Toplumsal farkındalık yaratmak üzere çevre kirliliğiyle ilgili bir seminer düzenlendi.Cevap
  2. B
    Havanın aniden soğumasıyla birlikte kışlık hazırlıklar şehir genelinde hız kazandı.
  3. C
    Sınav sonuçları internet sitesinden açıklandığı için adayların heyecanı iki katına çıktı.
  4. D
    Evdeki eksikleri zamanında tamamlarsan hafta sonu misafir ağırlarken zorluk çekmezsin.
  5. E
    Şehir merkezindeki aşırı trafik yoğunluğu nedeniyle işe gitmekte epey zorlandık.

Cevap

Toplumsal farkındalık yaratmak üzere çevre kirliliğiyle ilgili bir seminer düzenlendi.
Doğru cevapta "seminer düzenlenmesi" eyleminin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı "toplumsal farkındalık yaratmak üzere" ifadesiyle net bir şekilde belirtilmiştir. Buradaki "-mak üzere" yapısı cümleye amaç anlamı katmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) belirleyin.
"Seminer düzenlendi" yargısı eylemdir.
Anlam ilişkisini bulmak için önce neyin gerçekleştiğini tespit etmeliyiz.
2
Eyleme "Hangi amaçla?" sorusunu yöneltin.
"Toplumsal farkındalık yaratmak amacıyla" cevabı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefi vardır.
3
Linguistik ipuçlarını (ek ve bağlaçları) kontrol edin.
Cümlede kullanılan "-mak üzere" yapısı amaç bildirmektedir.
Türkçede "-mak için, -mak üzere, amacıyla" gibi ifadeler genellikle amaç-sonuç ilişkisi kurar.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'neden' ve 'amaç' arasındaki farkı anlamak için eyleme 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularını sorun.
2
'-mak üzere' ve '-mak için' yapıları genellikle bir hedef (amaç) bildirirken, '-dığı için' yapısı genellikle bir gerekçe (neden) bildirir.
3
Şıklarda 'bir şeyi gerçekleştirmek için/üzere' kalıbını arayın; bu kalıp sizi doğrudan amaç-sonuç ilişkisine götürecektir.

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için her iki türden üçer örnek cümle yazmayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'için/üzere' gibi kelimelerin yerine 'amacıyla' kelimesini getirin. Eğer cümle anlamlı kalıyorsa o bir amaç-sonuç cümlesidir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla