Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti'nin merkezi yönetim (merkezi idare) teşkilatlanmasında; Başkent ve Taşra birimlerinin hukuki nitelikleri, mülki idare amirlerinin temsil yetkileri ve bu yapılar arasındaki idari bağlara ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Vali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıyken; kaymakam, ilçede sadece Cumhurbaşkanının idari yürütme vasıtasıdır.
  2. B
    Bakanlıkların merkezi teşkilatı dışındaki yapılanması olan 'Bölge Kuruluşları', merkezi yönetimin taşra teşkilatı içinde yer alır ve bu birimlerin ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmaz.
  3. C
    Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlardan olan Danıştay, idari uyuşmazlıkları karara bağlamanın yanı sıra, idari makamlara görüş bildirerek merkezi yönetimin karar alma süreçlerine yardımcı olur.
  4. D
    Vali, il genel idaresi kapsamındaki kararlarında 'yetki genişliği' ilkesinden yararlanırken; kaymakamın ilçe idaresi üzerindeki tüm yetkileri hiyerarşik denetime tabi olup yetki genişliği yetkisi bulunmaz.
  5. Merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde yer alan 'İl İdare Kurulu', valinin başkanlığında toplanan ve üyelerinin bir kısmı halk tarafından yerel seçimlerle belirlenen bir denetim organıdır.Cevap

Cevap

Merkezi yönetimin taşra teşkilatında yer alan İl İdare Kurulu'nun üyeleri halk tarafından seçilmez; bu kurul ildeki atanmış şube başkanlarından oluşur.
İl İdare Kurulu, merkezi yönetimin taşra teşkilatı içindeki 'il genel idaresi'nin bir parçasıdır. Bu kurulun üyeleri ildeki atanmış birim amirleridir (Defterdar, Milli Eğitim Müdürü vb.). Seçimle gelen üyelerin bulunduğu yapı ise mahalli idareler içerisinde yer alan İl Genel Meclisi'dir. Dolayısıyla İl İdare Kurulu için 'halk tarafından seçilen' ve 'demokratik denetim organı' ifadeleri hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi yönetimin (Başkent ve Taşra) temel özelliklerini hatırla.
Tüm merkezi birimler 'Devlet Tüzel Kişiliği' altındadır ve aralarında 'Hiyerarşi' bağı vardır.
Soruda merkezi idare ile mahalli idare arasındaki temel farkların test edilip edilmediğini anlamak için bu temel ayrım kritiktir.
2
Vali ve Kaymakamın temsil yetkilerindeki 2018 sonrası teknik farkı kontrol et.
Vali hem Devletin hem CB'nin temsilcisidir; Kaymakam sadece CB'nin idari yürütme vasıtasıdır.
Bu nüans, üst düzey (5/5) sorularda adayları yanıltmak için sıklıkla kullanılır.
3
İl İdare Kurulu ve İl Genel Meclisi yapılarını karşılaştır.
İl İdare Kurulu (Merkezi/Taşra) = Atanmış şube başkanları; İl Genel Meclisi (Mahalli İdare) = Seçilmiş üyeler.
Taşra teşkilatı ile yerel yönetim birimleri arasındaki organ karışıklığı, idari teşkilatın en zorlayıcı kısmıdır.

Anahtar Kavram

İl Genel İdaresi (Taşra) ve İl Özel İdaresi (Mahalli) Birimlerinin Karşılaştırılması

İpuçları

1
Merkezi yönetimin (taşra ve başkent) hiçbir biriminin kendine ait bir tüzel kişiliği olmadığını hatırla.
2
İstisnasız tüm merkezi idare birimleri 'atama' yoluyla oluşturulur; 'seçim' varsa orada bir yerel yönetim (mahalli idare) söz konusudur.
3
İl İdare Kurulu'nun üyelerini saymaya çalış; Milli Eğitim Müdürü veya Sağlık Müdürü halk tarafından mı seçilir yoksa atanır mı?

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ve İl Genel İdaresi arasındaki organ farklarını (Vali, İl Encümeni vs İl İdare Kurulu) karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsin.

Alternatif Yöntem

Tablo analizi yöntemi: Sorudaki birimleri 'Merkezi' ve 'Mahalli' olarak iki sütuna ayır. Seçilmiş organları sadece 'Mahalli' sütununa yazarsan İl İdare Kurulu'nun bu sütuna uymadığını görebilirsin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Bu konudan daha fazla soru