Anayasası'nın "İllerin İdaresi" başlıklı . maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, merkezi yönetimin taşra teşkilatında yer alan "vali"nin hukuki statüsü ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AVali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.
- BMerkezi idarenin taşra teşkilatlanmasında sadece vali, merkeze danışmadan karar alabilmesini sağlayan "yetki genişliği" ilkesine sahiptir.
- CValinin yetki genişliği ilkesi kapsamında yürüttüğü faaliyetlerden doğan tüm hak ve borçlar, doğrudan Devlet tüzel kişiliğine aittir.
- DVali, ildeki merkezi yönetime bağlı şube başkanları üzerinde hiyerarşi yetkisine sahipken, belediye ve köyler üzerinde idari vesayet yetkisini kullanır.
- Vali, yetki genişliği ilkesinden aldığı güçle, il sınırları içindeki mahalli idare organlarına doğrudan hiyerarşik emir verme ve bu birimlerin bütçelerini tek başına onaylama yetkisine sahiptir.Cevap
Cevap
Valinin mahalli idareler üzerindeki yetkisinin hiyerarşik değil, idari vesayet niteliğinde olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Türkiye Cumhuriyeti idari yapısında merkezi yönetim ile mahalli idareler (belediye, köy, il özel idaresi) arasında hiyerarşik bir bağ yoktur. Aralarındaki denetim ilişkisi 'idari vesayet'tir. Hiyerarşi, valinin ildeki milli eğitim müdürü veya defterdar gibi merkezi yönetimin memurları üzerindeki yetkisidir. Vali, belediye başkanına veya köy muhtarına doğrudan emir veremez; sadece kanunların öngördüğü ölçüde denetim (vesayet) yapabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı
İpuçları
1
Merkezi yönetim (taşra) ile yerinden yönetim (mahalli) arasındaki denetim ilişkisinin türünü hatırlayın.
2
Valinin hangi kurumlara 'amir' (hiyerarşi), hangi kurumlara 'denetçi' (vesayet) sıfatıyla yaklaştığını düşünün.
3
Yetki genişliği ilkesi sadece merkezden yönetimin hiyerarşik yapısında geçerlidir; özerk olan mahalli idarelerde bu ilke kullanılmaz.
Daha Fazla Pratik
İl Genel İdaresi ile İl Özel İdaresi arasındaki farkları ve valinin bu iki yapıdaki farklı rollerini çalışmak bu kavramı pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s