Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yasalaşma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milletvekilleri tarafından hazırlanan kanun tekliflerinin Genel Kurulda görüşülebilmesi için Cumhurbaşkanlığının önceden uygunluk görüşü bildirmesi zorunludur.
  2. B
    Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 15 gün içinde incelemek zorundadır; bu süre içinde bir karar verilmemesi durumunda kanun teklifi 'zımni ret' sayılarak kadük olur.
  3. Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul edilirse Cumhurbaşkanınca yayımlanır; ancak Cumhurbaşkanının bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkı saklıdır.Cevap
  4. D
    Bütçe kanunları, diğer tüm kanunlar gibi Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilebilir ancak bu durumda Meclis'te nitelikli çoğunluk aranmaz.
  5. E
    TBMM İçtüzüğü değişiklikleri ve milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması kararları, kanun niteliğinde oldukları için Cumhurbaşkanının 15 günlük onay ve yayımlama sürecine tabidir.

Cevap

Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile aynen kabul edilerek geri gönderilen kanunun Cumhurbaşkanınca yayımlanması zorunludur; ancak Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesine iptal davası açabilir.
Doğru olan ifade, Meclisin üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) direnmesi durumunda Cumhurbaşkanının kanunu yayımlamak zorunda olduğunu, ancak buna rağmen yargı yoluna başvurarak Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisinin devam ettiğini belirten ifadedir. Bu, hukuk devletinde hem yasama organının iradesine saygıyı hem de Anayasa'nın üstünlüğünün korunmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun Teklif ve Kabul Sürecini Belirleme
Milletvekilleri kanun teklif eder, komisyonlarda görüşülür ve Genel Kurulda kabul edilir.
Yasama sürecinin başlangıcı milletvekillerinin teklif yetkisine dayanır.
2
Cumhurbaşkanının İnceleme Sürecini Analiz Etme
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde kanunu ya yayımlar ya da veto ederek Meclise geri gönderir.
Cumhurbaşkanının yasama sürecindeki denetim ve katılım yetkisidir.
3
Veto Sonrası Meclis Direnme Çoğunluğunu Kontrol Etme
Meclis, veto edilen metni aynen kabul etmek isterse üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oyu sağlamalıdır.
2017 değişikliği ile veto edilen kanunun aynen kabulü için nitelikli bir çoğunluk şartı getirilmiştir.
4
Yargısal Denetim Hakkını Değerlendirme
Kanun yayımlandıktan sonra Cumhurbaşkanı hem şekil hem esas bakımından iptal davası açabilir.
Yayımlama zorunluluğu (idari bir görev), Anayasal denetim yetkisini (yargısal bir hak) ortadan kaldırmaz.

Anahtar Kavram

Kanunların Yasalaşma Süreci ve Veto Mekanizması

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresi ve veto yetkisinin hangi kanunlarda geçerli olmadığını düşünün.
2
Meclis'in bir kanunu 'aynen kabul' ederek Cumhurbaşkanı'na geri göndermesi için gereken güncel oy sayısını (301301) hatırlayın.
3
Cumhurbaşkanı bir kanunu yayımlamak zorunda kalsa bile, o kanunun Anayasa'ya uygunluğunu denetletme yetkisini kaybeder mi?

Daha Fazla Pratik

Kanun yapım süreci ile Parlamento Kararları arasındaki farkları ve yargısal denetim yollarını (hangi kararların AYM'ye gittiği) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci

Bu konudan daha fazla soru