Soru

Zorluk: OrtaSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Sosyal düzen kuralları; din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları olarak çeşitlenmektedir. Bir kişinin borcunu ödememesi halinde, alacaklının talebiyle devletin icra organlarının devreye girerek borçlunun mallarını haczedebilmesi (cebri icra), bu kurallar arasındaki temel bir ayrımı ortaya koymaktadır.

Buna göre; hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran ve örnekte vurgulanan temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kamu gücüyle desteklenen maddi bir yaptırıma (müeyyide) sahip olmasıCevap
  2. B
    Sadece bireyler arasındaki mal varlığı haklarını koruma altına alması
  3. C
    İhlal edildiğinde sadece toplumsal kınama ve dışlanma ile karşılaşılması
  4. D
    Kaynağını yalnızca toplumun tarihsel örf ve adetlerinden alması
  5. E
    Belirli bir hiyerarşik sıralamaya (normlar hiyerarşisi) tabi olmaması

Cevap

Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel fark, kamu gücüyle desteklenen maddi yaptırıma sahip olmasıdır.
Doğru seçenek, hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran en temel farkı ifade etmektedir. Din, ahlak ve görgü kuralları ihlal edildiğinde bireyler vicdani bir rahatsızlık, toplumsal bir dışlanma veya ayıplanma (manevi yaptırım) ile karşılaşırken; hukuk kurallarının ihlali durumunda devletin yetkili organları aracılığıyla hapis, para cezası, tazminat veya cebri icra (maddi yaptırım) gibi somut ve zorlayıcı müeyyideler uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnekteki 'cebri icra' sürecini analiz etme
Borcun zorla tahsil edilmesi, devletin zorlayıcı gücünün devrede olduğunu gösterir.
Sosyal düzen kuralları içinde yalnızca hukuk kuralları devlet eliyle zorla uygulanabilir.
2
Yaptırım türlerini karşılaştırma
Din, ahlak ve görgü kurallarının yaptırımı 'manevi' (vicdan azabı, kınama, dışlanma) iken; hukuk kurallarının yaptırımı 'maddi'dir (hapis, tazminat, icra, geçersizlik).
Maddi yaptırım, kuralın ihlali durumunda bireyin mal varlığına veya özgürlüğüne yönelik somut bir kısıtlama getirir.
3
Ayırt edici özelliği belirleme
Örnekte vurgulanan 'malların haczedilmesi', maddi yaptırımın en somut örneklerinden biridir.
Hukuk kuralları, gücünü kamu otoritesinden alarak toplumun tüm kesimleri için bağlayıcıdır.

Anahtar Kavram

Hukuk Kurallarının Maddi Yaptırım Özelliği

İpuçları

1
Sosyal düzen kurallarını birbirinden ayıran en belirleyici unsur, kurala uyulmadığında gösterilen tepkinin niteliğidir.
2
Din ve ahlak kurallarında kurala uymayan kişi 'günahkâr' veya 'kötü' olarak nitelendirilirken; hukuk kuralına uymayan kişi 'devletin zorlayıcı gücüyle' karşılaşır.

Daha Fazla Pratik

Hukukun diğer yaptırım türleri olan 'hükümsüzlük' (yokluk, butlan) ve 'iptal' kavramlarını gözden geçirmeniz konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla