Soru

Zorluk: ZorSevr Barış Antlaşması

İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni fiilen ve hukuken sonlandırma hedefini açıkça ortaya koyan Sevr Antlaşması; toprak paylaşımının yanı sıra devleti iç ve dış tehditlere karşı tamamen savunmasız bırakacak ağır askerî ve mali hükümler içermiştir.

Buna göre, Sevr Antlaşması'nın askerî ve mali hükümleriyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kurulacak olan Maliye Komisyonunda Osmanlı murahhası yalnızca danışman statüsünde bulunacak ve komisyon kararlarında oy hakkına sahip olmayacaktır.
  2. B
    Osmanlı kara kuvvetleri, padişahın koruma birliği ve jandarma kuvvetleri dâhil olmak üzere toplam 50.700 kişilik bir mevcutla sınırlandırılacaktır.
  3. Osmanlı ordusunda mecburi askerlik sistemi korunarak genel seferberlik ilan etme yetkisi padişah ve meclisin ortak onayına bırakılacaktır.Cevap
  4. D
    Kapitülasyonlar yeniden yürürlüğe konularak savaşa sonradan katılan müttefik devletlerin vatandaşlarını da kapsayacak biçimde genişletilecektir.
  5. E
    Osmanlı Devleti'nin deniz gücü yalnızca sahil güvenliğini sağlayacak küçük tonajlı gemilerle sınırlandırılacak, ağır zırhlı harp gemisi ve askerî hava aracı bulundurması yasaklanacaktır.

Cevap

Osmanlı ordusunda mecburi askerlik sisteminin korunarak genel seferberlik ilan etme yetkisinin padişah ve meclisin ortak onayına bırakıldığı yönündeki ifade yanlıştır.
Sevr Barış Antlaşması'nın askerî hükümleri doğrultusunda Osmanlı Devleti'nde mecburi (zorunlu) askerlik sistemi tamamen ilga edilmiş, ordu yalnızca gönüllülük esasına dayandırılmıştır. Toplam asker sayısı padişahın 700 kişilik muhafız kıtası dâhil 50.700 kişi olarak belirlenmiş, ağır silahlar, deniz zırhlıları ve savaş uçakları yasaklanmıştır. Dolayısıyla mecburi askerliğin devam ettiği ve seferberlik yetkisi verildiği yönündeki önerme tarihi gerçeklerle uyuşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sevr Antlaşması'nın askerî sınırlamalarını inceleme
Antlaşmanın 152-207. maddeleri uyarınca Osmanlı Devleti'nde zorunlu askerlik kaldırılmış, ordu gönüllülük esasına göre toplam 50.700 kişiyle sınırlandırılmış, ağır silah ve hava kuvvetleri tamamen yasaklanmıştır.
İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nin gelecekte bir direniş veya genel seferberlik organize etmesini engellemeyi amaçlamıştır.
2
Sevr Antlaşması'nın mali ve kapitülasyon hükümlerini inceleme
İngiliz, Fransız ve İtalyan üyelerden oluşan Maliye Komisyonu bütçe, para basımı ve gelirleri kontrol etmekle yetkilendirilmiş; Osmanlı temsilcisine yalnızca oy hakkı olmayan danışmanlık verilmiştir. Kapitülasyonlar ise genişletilerek geri getirilmiştir.
Osmanlı Devleti'nin mali ve iktisadi egemenliği tamamen vesayet altına alınmıştır.
3
Seçeneklerdeki bilgileri karşılaştırarak yanlış olan hükmü belirleme
Mecburi askerliğin korunduğu ve seferberlik yetkisinin meclise bırakıldığı ifadesinin antlaşma hükümleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşılır.
Antlaşma, Osmanlı ordusunu tamamen profesyonel/gönüllü ve sembolik bir jandarma kuvvetine dönüştürmüştür.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın Askerî ve Mali Hükümleri

İpuçları

1
İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması ile temel amacı, Osmanlı Devleti'nin yeniden bir ordu toplayıp direnmesini engellemektir.
2
Sevr Antlaşması'nda askerlik sisteminin yapısına ve genel seferberlik imkânına dikkat ediniz; orduya katılım şekli nasıl düzenlenmiştir?
3
Antlaşma metninde zorunlu askerlik kaldırılmış, yalnızca maaşlı/gönüllü personelden oluşan kısıtlı bir güvenlik gücü öngörülmüştür.

Daha Fazla Pratik

Sevr Antlaşması'nın mali hükümleri ile Lozan Barış Antlaşması'ndaki Düyun-ı Umumiye ve Kapitülasyon kararlarını karşılaştıran bir soru çözünüz.

Alternatif Yöntem

Sevr Antlaşması'nın amacını tahlil ederken İtilaf Devletleri'nin devleti 'savunmasız bırakma' stratejisini göz önüne alınız. Zorunlu askerlik ve seferberlik hakkı tanıyan hiçbir madde bu stratejiyle bağdaşmaz.
Tahmini Süre:1m 50s
Bu soruyu puanla