Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Osmanlı İmparatorluğu'nun doğrudan hücum planlarıyla faaliyete geçirdiği Doğu ve Mısır harekât sahalarında (Kafkas ve Kanal) yaşanan askerî gelişmeler ile bu cephelerin yarattığı stratejik etkiler hakkında ileri sürülen aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi tarihsel gerçeklikle örtüşmektedir?

  1. A
    Her iki sahada da Alman Genelkurmayı'nın Batı Cephesi'ndeki yükünü hafifletme gayesi güdülmüş; Kafkasya'daki yenilgi İslamcılık politikasının, Mısır sahasındaki geri çekilme ise Turancılık fikrinin fiilen sona ermesine zemin hazırlamıştır.
  2. B
    Mısır istikametinde yürütülen Süveyş harekâtlarıyla İngiltere'nin Uzak Doğu sömürge yolu kalıcı olarak kesilmiş, Doğu sahasında ise Rus ordusuna karşı kesin askerî üstünlük sağlanarak 1878 öncesi sınırlara doğrudan muharebe zaferleriyle dönülmüştür.
  3. Her iki taarruz sahasında da başlangıçtaki askerî hedeflere ulaşılamamış; Doğu sahasında yaşanan ağır kayıplara rağmen Rusya'daki Bolşevik İhtilali diplomatik kazanım doğururken, Kanal harekâtlarının sonuçsuz kalması Osmanlı ordusunun geri çekilerek Suriye-Filistin savunma hattını kurmasına yol açmıştır.Cevap
  4. D
    Doğu harekât sahasındaki çatışmalar Gümrü Antlaşması ile kesin olarak son bulurken, Mısır sahasındaki birliklerimiz taarruz inisiyatifini savaşın sonuna kadar muhafaza ederek Sina Yarımadası'nı elinde tutmayı başarmıştır.
  5. E
    Kafkas sahasındaki çatışmalar neticesinde Elviye-i Selâse toprakları Kars Antlaşması ile ilk kez Osmanlı idaresine geçmiş, Kanal harekâtı ise bölgedeki yerel halkın desteği sayesinde Osmanlı lehine kesin bir himaye düzeni kurmuştur.

Cevap

Her iki taarruz sahasında da başlangıçtaki askerî hedeflere ulaşılamamış; Doğu sahasında yaşanan ağır kayıplara rağmen Rusya'daki Bolşevik İhtilali diplomatik kazanım doğururken, Kanal harekâtlarının sonuçsuz kalması Osmanlı ordusunun geri çekilerek Suriye-Filistin savunma hattını kurmasına yol açmıştır.
Osmanlı Devleti'nin taarruz amacıyla açtığı iki cephe olan Kafkas ve Kanal cephelerinde başlangıçtaki askerî taarruz planları başarıya ulaşamamıştır. Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Harekâtı sonrası yaşanan büyük hezimet ve toprak kayıpları, 1917'de Rusya'da yaşanan Bolşevik İhtilali'nin ardından imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması sayesinde diplomatik bir zafere dönüşmüş ve Elviye-i Selâse geri alınmıştır. Kanal Cephesi'nde ise icra edilen I. ve II. Kanal Harekâtlarının başarısızlıkla neticelenmesi üzerine Osmanlı kuvvetleri Sina Yarımadası'nı tahliye ederek savunmaya çekilmiş, bu durum Suriye-Filistin Savunma Cephesi'nin açılmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Taarruz cephelerinin askerî harekât boyutunu analiz etme
Kafkas Cephesi'nde Sarıkamış Harekâtı felaketle sonuçlanmış ve Doğu Anadolu Rus işgaline uğramıştır. Kanal Cephesi'nde icra edilen I. ve II. Süveyş harekâtları başarısızlıkla neticelenmiş, Süveyş Kanalı aşılamamıştır.
Her iki cephenin açılış amacı doğrudan taarruz ile toprak kazanmak ve düşmanın ikmal/lojistik hatlarını kesmektir; ancak sahada her iki taarruz da operasyonel hedeflerine ulaşamamıştır.
2
Kafkas Cephesi'nin siyasi ve diplomatik gelişim sürecini değerlendirme
1917 yılında Çarlık Rusyası'nda patlak veren Bolşevik İhtilali neticesinde Rusya savaştan çekilmiş, 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması ile 1878 Berlin Antlaşması'nda kaybedilen Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum) Osmanlı Devleti'ne iade edilmiştir.
Kafkas Cephesi, Osmanlı Devleti'nin askerî olarak yenilgiye uğramasına rağmen diplomatik masada toprak kazandığı yegâne I. Dünya Savaşı cephesidir.
3
Kanal Cephesi'nin stratejik dönüşümünü ve savunma cephelerine etkisini inceleme
Süveyş taarruzlarının başarısızlığa uğraması üzerine Osmanlı kuvvetleri Sina Çölü'nden çekilmiş, İngiliz birlikleri karşı taarruza geçerek Kudüs ve Şam istikametine ilerlemiş; böylece Kanal Cephesi bir savunma cephesi olan Suriye-Filistin Cephesi'ne dönüşmüştür.
Taarruz gücünü tüketen Osmanlı ordusunun ricatı, Orta Doğu savunma hatlarının geriye çekilmesine neden olmuştur.
4
Seçeneklerdeki ideolojik ve kronolojik yanılgıları eleyerek doğru yargıya ulaşma
İdeolojik akımların (Turancılık-İslamcılık) yanlış eşleştirildiği, antlaşmaların (Gümrü, Kars) Kurtuluş Savaşı ile karıştırıldığı seçenekler elenir ve iki cephenin askerî-stratejik akıbetini kusursuz özetleyen yargı doğrulanır.
Tarihsel kronoloji, askerî operasyon sonuçları ve diplomatik dönüşümler sentezlendiğinde doğru bilgi netleşir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Taarruz Cephelerinin (Kafkas ve Kanal) askerî başarısızlıkları, ideolojik temelleri, Rus İhtilali ile doğan diplomatik kazanımlar ve Kanal'ın Suriye-Filistin savunma cephesine evrilmesi.

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda açtığı taarruz cephelerinin askerî neticeleri ile savaşı bitiren siyasi ve diplomatik antlaşmaları birbirinden ayırt ediniz.
2
Kafkas Cephesi'ndeki toprak kazanımının sahada kazanılan bir askerî zaferden mi yoksa Çarlık Rusyası'nın çöküşünü getiren 1917 İhtilali'nden mi kaynaklandığını ve Kanal Harekâtı sonrası hangi savunma cephesinin kurulduğunu düşününüz.
3
Kafkas Cephesi'ni kapatıp Elviye-i Selâse'yi kazandıran antlaşma Brest-Litovsk'tur; Kanal'daki geri çekilme ise Suriye-Filistin savunma hattını doğurmuştur.

Daha Fazla Pratik

Brest-Litovsk Antlaşması sonrası Kafkasya'da kurulan Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü harekâtı ve Batum Antlaşması sürecini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle: Seçeneklerdeki kronolojik uyumsuzlukları (Gümrü ve Kars antlaşmaları Milli Mücadele dönemine aittir) ve ideolojik kavram yanılgılarını (Kafkas=Turancılık, Kanal=İslamcılık) tespit edip eleyerek doğrudan doğru seçeneğe ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Bu konudan daha fazla soru