Soru

Zorluk: OrtaSosyal Hayat ve Toplum Yapısı

Osmanlı Devleti'nde reaya sınıfına mensup bir çiftçinin oğlu olan Ahmet, medrese eğitimini başarıyla tamamlayarak icazet almış ve ardından bir kazaya müderris olarak atanmıştır. Ahmet'in yaşadığı bu statü değişikliği ve dahil olduğu yeni yönetici sınıfı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    Yatay hareketlilik - Seyfiye
  2. B
    Dikey hareketlilik - Kalemiye
  3. C
    Dikey hareketlilik - Seyfiye
  4. D
    Yatay hareketlilik - İlmiye
  5. Dikey hareketlilik - İlmiyeCevap

Cevap

Dikey hareketlilik - İlmiye seçeneği doğrudur çünkü bireyin yönetilen sınıftan yöneten sınıfa geçmesi dikey hareketliliktir ve müderrislik makamı İlmiye sınıfına dahildir.
Doğru yanıt olan seçenek, Osmanlı sosyal yapısındaki iki temel kavramı doğru birleştirmiştir: Bir kişinin yönetilen (reaya) konumundan yöneten (beraya/askeri) konumuna geçmesi 'dikey hareketlilik'tir. Ahmet'in aldığı eğitim ve atandığı 'müderrislik' görevi ise din, hukuk ve eğitim işlerini yürüten 'İlmiye' sınıfının bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bireyin başlangıç statüsünü belirle.
Birey başlangıçta 'reaya' (yönetilen/vergi veren) sınıfına mensuptur.
Osmanlı toplum yapısında çiftçiler ve halk reaya olarak adlandırılır.
2
Gerçekleşen değişimin niteliğini analiz et.
Reaya statüsünden yönetici (askeri) statüsüne geçiş 'dikey hareketlilik' olarak tanımlanır.
Yatay hareketlilik sadece coğrafi yer değişikliğidir; statü veya sınıf değişimi dikey hareketliliktir.
3
Atanılan meslek grubunu fonksiyonel olarak sınıflandır.
Müderrislik (öğretim üyeliği) eğitimi, hukuku ve dini temsil eden 'İlmiye' sınıfına dahildir.
İlmiye sınıfı; eğitim (müderris), adalet (kadı) ve din (müftü) işlerinden sorumludur.

Anahtar Kavram

Osmanlı toplumunda dikey hareketlilik ve yönetici sınıfların (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) işlevsel ayrımı.

İpuçları

1
Osmanlı'da statü veya sınıf değişikliği yaratan hareketlilik türünü hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İlmiye sınıfına giriş için gereken temel şartın ne olduğunu (Müslüman doğmak vs. Devşirme kökenli olmak) araştırarak dikey hareketliliğin sınırlarını pekiştirin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla