Bir özel hukuk uyuşmazlığını karara bağlamakla görevli olan hakim, uyuşmazlığın esasına uygulanacak kuralları belirlemek amacıyla normlar hiyerarşisinin tüm basamaklarını ve yetkili makamlarca yürürlüğe konulmuş olan tüm düzenlemeleri incelemiş; ancak somut olaya doğrudan uygulanabilecek yazılı bir hüküm tespit edememiştir. Bunun üzerine hakim, ilgili konuda toplumda süreklilik kazanan ve hukuki bir yaptırıma bağlanmış olan örf ve adet kuralını esas alarak hüküm kurmuştur.
Hakimin bu olayda uyuşmazlığın çözümünde kullandığı kuralın hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- ABu kural, yetkili makamlarca konulmadığı halde hem mevzu hukuk hem de pozitif hukuk dairesinde yer alır.
- Bu kural, yürürlükteki yazısız bir hukuk kaynağı olduğu için pozitif hukuk kapsamında yer almasına rağmen mevzu hukuk kapsamında yer almaz.Cevap
- CHakimin başvurduğu bu kaynak, adaleti temel alan ideal hukuk arayışının bir sonucu olduğundan tabii hukuk niteliğindedir.
- DBu kural, hakimin hukuk yaratması sonucunda ortaya çıktığından mevzu hukuk kapsamında değerlendirilirken pozitif hukuk dışında kalır.
- ESöz konusu kural, yazılı hale getirilmediği sürece yürürlük kabiliyeti kazanamayacağından ancak tarihi hukuk olarak adlandırılabilir.
Cevap
Hakimin uyguladığı örf ve adet kuralı, yürürlükte olan yazılı ve yazısız tüm kuralları ifade eden pozitif hukuk kapsamında yer alırken; sadece yetkili makamlarca konulmuş yazılı kuralları ifade eden mevzu hukuk kapsamında yer almaz.
Pozitif hukuk (müspet hukuk), belirli bir ülkede belirli bir zamanda yürürlükte bulunan yazılı ve yazısız hukuk kurallarının tamamıdır. Mevzu hukuk (mevzuat) ise sadece yetkili makamlarca konulan yazılı hukuk kurallarıdır. Örf ve adet hukuku yazısız bir kaynak olduğu için pozitif hukukun içinde yer alırken mevzu hukukun dışında kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pozitif Hukuk ve Mevzu Hukuk Ayrımı
İpuçları
1
Mevzu hukuk ve pozitif hukuk arasındaki temel fark, 'yazısız kurallar'ın (örf ve adet) hangi kavramın içinde yer aldığıdır.
2
Mevzu hukuk sadece 'mevzuat' demektir, yani yetkili makamlarca yazılı olarak konulan kurallardır.
3
Pozitif hukuk, mevzu hukuku da kapsayan daha geniş bir kümedir. İçinde hem mevzuatı hem de örf-adet hukukunu barındırır.
Daha Fazla Pratik
Medeni Kanun'un 1. maddesinde belirtilen hakimin hukuk yaratması ile örf ve adet kuralının uygulanması arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s