Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve parlamento içtüzüğü çerçevesinde, TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yollarından biri olan "Meclis Soruşturması" mekanizmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Soruşturma açılmasına dair önergenin verilebilmesi için üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) yazılı teklifi ve gizli oyu gereklidir.
  2. B
    Soruşturma komisyonu üyeleri, Meclis Başkanı tarafından uzmanlık alanları dikkate alınarak doğrudan atanır ve sadece iktidar partisi milletvekillerinden oluşur.
  3. Meclisteki siyasi parti grupları, Meclis soruşturması süreciyle ilgili görüşme yapamaz ve karar alamazlar; ancak komisyon üyeleri siyasi parti gruplarının güçleri oranında belirlenir.Cevap
  4. D
    Hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi, Yüce Divan tarafından suçlu bulunup mahkûmiyet kararı verildiği anda sona erer.
  5. E
    Meclis soruşturması süreci sadece görevdeki bakanlar için işletilebilir; görevi sona ermiş olan eski bakanlar hakkında sadece genel hükümlere göre ceza mahkemelerinde dava açılabilir.

Cevap

Meclis'teki siyasi parti grupları soruşturma süreciyle ilgili görüşme yapamaz ve karar alamazlar; ancak komisyon üyeleri siyasi parti gruplarının güçleri oranında belirlenir.
Doğru seçenek, Meclis soruşturmasının en ayırt edici prosedürel kuralını yansıtmaktadır. 1982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre, Meclisteki siyasi parti grupları Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapamaz ve karar alamazlar. Ancak aynı madde, soruşturma komisyonunun siyasi parti gruplarının Meclis'teki güçleri oranında temsil edildiği on beş üyeden oluşacağını hükme bağlamıştır. Bu durum, grupların kurumsal bir karar almasını yasaklarken, Meclis'in siyasi kompozisyonunun komisyona yansımasını sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturmasının hukuki niteliğini belirlemek.
Meclis soruşturması, yürütme organı üyelerinin (Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar) görevleriyle ilgili cezai sorumluluklarını denetleyen bir mekanizmadır.
Bu denetim yolu, diğer denetim yollarından farklı olarak yargısal sonuçlar (Yüce Divan süreci) doğurur.
2
Siyasi parti gruplarına getirilen anayasal kısıtlamayı analiz etmek.
Anayasa m. 106106 uyarınca siyasi parti grupları, Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapamaz ve karar alamazlar.
Bu kısıtlama, soruşturma sürecinin siyasileşmesini önlemek ve yargısal tarafsızlığı korumak amacıyla getirilmiştir.
3
Soruşturma komisyonunun oluşum usulünü incelemek.
Soruşturma komisyonu 1515 üyeden oluşur ve siyasi parti gruplarının güçleri oranında temsil edildiği bir yapıdır.
Komisyonun oluşumunda siyasi partilerin Meclis'teki ağırlığı korunurken, grupların kurumsal olarak sürece müdahale etmesi yasaklanmıştır.
4
Sürecin sonuçlarını ve çoğunlukları doğrulamak.
Önerge için 301301, açılması için 360360, Yüce Divan sevki için 400400 oy gerekir; sevk anında görev sona erer.
Hukuki sürecin kesinliği ve ciddiyeti için yüksek nitelikli çoğunluklar ve anlık hukuki sonuçlar öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması'nda siyasi parti gruplarının yasaklılık durumu ve komisyon yapısı.

Daha Fazla Pratik

Meclis Araştırması ile Meclis Soruşturması arasındaki temel farkları (başvuru sayıları, hukuki sonuçlar ve addreseler) bir tablo halinde karşılaştırarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Bu konudan daha fazla soru