Soru

Zorluk: OrtaSadabat Paktı

Türkiye’nin 1930’lu yıllarda takip ettiği barışçı diplomasi doğrultusunda, Doğu sınırlarını güvence altına almak amacıyla İran, Irak ve Afganistan ile 1937 yılında imzaladığı Sadabat Paktı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Paktın kurulmasında İtalya’nın Habeşistan’a saldırması ve Orta Doğu üzerindeki yayılmacı politikası etkili olmuştur.
  2. B
    Üye devletler birbirlerinin iç işlerine karışmamayı ve sınır bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt etmişlerdir.
  3. C
    Türkiye ile Hatay meselesi, Irak ile ise sınır uyuşmazlığı yaşayan Suriye paktın dışında kalmıştır.
  4. Pakt, üye devletler arasında ortak bir sınır koruma gücü ve savunma birliği kurulmasını sağlayan askeri bir ittifaktır.Cevap
  5. E
    İttifak, 8 Temmuz 1937 tarihinde İran'ın başkenti Tahran'da bulunan Sadabat Sarayı'nda imzalanmıştır.

Cevap

Paktın üye devletler arasında ortak bir askeri savunma birliği veya ordu kurulmasını öngördüğü ifadesi yanlıştır; çünkü Sadabat Paktı bir askeri ittifak değil, siyasi bir saldırmazlık paktıdır.
Sadabat Paktı, üye devletlerin (Türkiye, İran, Irak, Afganistan) birbirlerinin iç işlerine karışmamasını, sınırlarına saygı duymasını ve Milletler Cemiyeti ilkelerine bağlı kalmasını öngören siyasi bir anlaşmadır. Herhangi bir ortak ordu, askeri savunma birliği veya topyekün savunma şartı içermez. Bu nedenle paktın askeri bir savunma birliği oluşturduğu ifadesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sadabat Paktı'nın niteliğini tanımlama
Paktın bir savunma ittifakı (NATO gibi) değil, bir saldırmazlık ve danışma paktı olduğu belirlenir.
Paktın amacı üye devletlerin birbirine saldırmamasını ve ortak çıkarlarda danışmada bulunmasını sağlamaktır.
2
Üye devletleri ve dışlanan devletleri kontrol etme
Türkiye, İran, Irak ve Afganistan'ın üye olduğu, Suriye'nin ise Hatay ve sınır sorunları nedeniyle katılmadığı doğrulanır.
Bölgesel katılımın sınırlarını anlamak için gereklidir.
3
Dış tehdit unsurunu değerlendirme
İtalya'nın Habeşistan (Etiyopya) işgalinin paktı tetikleyen ana dış etken olduğu görülür.
Paktın neden 1937 yılında imzalandığını açıklar.

Anahtar Kavram

Sadabat Paktı'nın Siyasi Niteliği ve Bölgesel Güvenlikteki Rolü

Daha Fazla Pratik

Balkan Antantı ile Sadabat Paktı'nın üye devletlerini ve kurulma amaçlarını karşılaştıran bir tablo hazırlamak konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla