Soru

Zorluk: ZorTablo Oluşturma Teknikleri

Bir kamu kurumunda yürütülen dijital dönüşüm projesinde; Ali, Burak, Ceren, Derya ve Elif isimli 55 uzman görev almaktadır. Bu uzmanların çalışma düzeniyle ilgili şu bilgiler bilinmektedir:

* Uzmanlar "Yazılım", "Analiz" ve "Test" olmak üzere 33 farklı süreçte görev yapmaktadır.
* Çalışmalar "Sabah" ve "Öğle" olmak üzere 22 farklı vardiyada gerçekleştirilmektedir.
* Her vardiyada ve her süreçte en az 11 uzman görevlendirilmiştir.
* Her uzman sadece 11 süreçte ve 11 vardiyada görev alabilir.

Bu kurguda değişkenler arasındaki ilişkileri eksiksiz analiz edebilmek ve "her vardiyada her süreçte en az bir kişi" kısıtlamasını en hızlı şekilde kontrol etmek için oluşturulacak tablonun tasarımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

  1. Vardiyaları (22) ve süreçleri (33) tablonun ana eksenlerine (satır ve sütun) yerleştirip uzman isimlerini kesişim noktalarına (hücrelere) yazmak.Cevap
  2. B
    Uzman isimlerini (55) satır başlığı, süreçleri (33) sütun başlığı yaparak vardiya bilgilerini bu hücrelerin içine not etmek.
  3. C
    Her bir uzman için ayrı bir vardiya-süreç çizelgesi oluşturup verileri her uzman bazında birbirinden bağımsız olarak takip etmek.
  4. D
    Sadece süreçleri (33) ana sütun başlığı yapıp uzman ve vardiya bilgilerini bu sütunların altına liste halinde eklemek.
  5. E
    Tüm uzman isimlerini tek bir dikey sütunda toplayıp her uzmanın karşısına vardiya ve süreç bilgilerini rastgele notlar şeklinde eklemek.

Cevap

Vardiyaları ve süreçleri tablonun ana eksenlerine yerleştirip uzman isimlerini kesişim noktalarına yazmak en profesyonel yaklaşımdır.
Vardiya ve süreç bilgilerinin eksenlere yerleştirilmesi, 2×32 \times 3 boyutunda toplam 66 hücreden oluşan net bir matris oluşturur. Sorudaki 'her vardiyada ve süreçte en az bir kişi' kısıtlaması, bu 66 hücrenin her birinde en az bir ismin yer alması gerektiğini görselleştirir. Bu yöntem, olasılıkları takip etmek ve hatalı yerleşimleri engellemek için en verimli tekniktir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişken analizi yapılması
Uzmanlar (55 kişi), Süreçler (33 tip) ve Vardiyalar (22 tip) belirlendi.
Tablo oluşturulurken kategorik olarak en az sayıda ve en sabit veriler eksen (başlık) olarak seçilmelidir.
2
Kısıtlama odaklı tasarımın belirlenmesi
Vardiya x Süreç (2×32 \times 3) yapısında bir matris oluşturuldu.
"Her vardiyada her süreçte en az bir kişi" şartı, bu matrisin her bir hücresinin (örneğin Sabah-Yazılım) dolu olması gerektiğini gösterir.
3
Değişken yerleşimi
Uzman isimleri hücre içerisindeki değişkenler olarak atandı.
İsimler bu sabit yapı içerisindeki boşluklara (olasılıklara) göre dağıtılacak olan asıl verilerdir.

Anahtar Kavram

Sözel mantık sorularında tablo oluştururken, az sayıda kategoriye sahip ve birbiriyle kesişen değişkenler eksen (satır/sütun) olarak kullanılmalı; daha kalabalık olan veya dağıtılacak olan değişkenler (genellikle isimler) hücre içine yerleştirilmelidir.
Bu soruyu puanla