Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Toplumsal yaşamı düzenleyen normatif sistemler arasında hukuk kuralları, sadece 'devlet gücüyle desteklenmiş maddi yaptırımı' ile değil, aynı zamanda kurumsal yapısındaki 'ikili (bilateral) karakteri' ile de din ve ahlak kurallarından ayrılır. Bu karakter, bir hukuk kuralının bir tarafa belirli bir davranışta bulunma yükümlülüğü (borç) yüklerken, bu yükümlülüğün muhatabı olan diğer tarafa da o davranışın sergilenmesini isteme yetkisi (hak) vermesini ifade eder. Buna göre, hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran bu 'ikili karakter' prensibine dayalı en doğru çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hukuki bir ilişkide taraflardan birinin ödevi, diğer taraf için hukukça korunan bir yetki olan 'hak' kavramını doğurur.Cevap
  2. B
    Hukuk kurallarına aykırılık durumunda devletin zor kullanma tekelini (meşru cebir) kullanarak düzeni yeniden tesis etmesi esastır.
  3. C
    Ahlak kuralları, bireyin sadece dış dünyaya yansıyan somut eylemlerini değil, aynı zamanda iç dünyasındaki niyet ve düşüncelerini de denetler.
  4. D
    Hukuk kuralları, yasama organı tarafından belirli usullere göre oluşturulan ve resmi bir kanalla ilan edilen pozitif normlardır.
  5. E
    Din kuralları, bireyin hem diğer insanlara hem de yaratıcıya karşı olan metafiziksel sorumluluklarını kapsayan geniş bir kapsama sahiptir.

Cevap

Hukuki bir ilişkide taraflardan birinin ödevi, diğer taraf için hukukça korunan bir yetki olan 'hak' kavramını doğurur.
Hukuk kuralları, toplumsal ilişkileri 'hak-borç' dengesi üzerine kurar. Bir kural birine bir yükümlülük yüklüyorsa (örneğin borcunu ödeme ödevi), mutlaka bu ödevin yerine getirilmesini istemeye yetkili bir hak sahibi (alacaklı) bulunur. Ahlak ve din kuralları ise sadece bireye yönelik 'ödevler' öngörür ancak bu ödevlerin karşılığında diğer tarafa hukuken korunmuş bir 'isteme yetkisi' (hak) tanımaz. Bu duruma hukukun 'ikili karakteri' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Analizi
Hukukun 'ikili (bilateral) karakteri', bir kuralın aynı anda hem borç hem de hak yaratması demektir.
Soruda istenen farkın temel dayanağını anlamak için teknik terimi tanımlamak gerekir.
2
Karşılaştırma Yapma
Ahlak ve din kurallarında birine karşı 'iyilik yapma' ödeviniz olabilir, ancak o kişinin sizden bu iyiliği hukuken 'talep etme hakkı' yoktur (tek yanlılık).
Hukukun diğer normlardan neden yapısal olarak farklılaştığını saptamak gerekir.
3
Seçenek Eleme
Maddi yaptırım (devlet gücü), niyet/iç dünya veya kuralın kaynağı gibi özellikler yapısal 'ikililik' kavramını karşılamaz.
Sadece hak ve ödev dengesine vurgu yapan ifadenin doğruluğunu teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Hukukun İkili (Bilateral) Karakteri

İpuçları

1
'İkili karakter' ifadesi, kuralın bir tarafa yüklediği 'ödev'in karşısında diğer tarafa verilen 'yetki'ye işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Sübjektif ve objektif ahlak kuralları arasındaki ayrımı, hukukun sadece dış dünya ile ilgilenmesi prensibi üzerinden tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Bu konudan daha fazla soru