Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCumhuriyetçilik

Cumhuriyetçilik ilkesi, egemenliğin kaynağını millete dayandırmanın (temsiliyet) ötesinde, bu egemenliğin kullanımının kurumsallaşması ve yürütme erkinin demokratik denetim mekanizmalarıyla uyumlu hâle getirilmesini (işleyiş) de kapsar. Türk İnkılap Tarihi'nde bazı adımlar, doğrudan 'halk iradesinin meclise yansıması' ile ilgiliyken; bazı adımlar ise bu iradenin 'hükümet etme biçimine' dönüşme kalitesini artırmaya yöneliktir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetçilik ilkesinin 'temsiliyetin tesisi' özelliğinden ziyade, 'yürütme erkinin demokratik işleyişini ve hükümet istikrarını sağlama' fonksiyonunu doğrudan destekleyen bir gelişmedir?

  1. Kabine sistemine geçilerek başbakanlık makamının ve hükümet kurma usulünün netleştirilmesiCevap
  2. B
    Saltanatın kaldırılarak millî egemenliğin önündeki en büyük engelin kaldırılması
  3. C
    Kadınlara genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı tanınarak temsilin genişletilmesi
  4. D
    19211921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' maddesinin yer alması
  5. E
    Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla birlikte millet iradesinin merkezileştirilmesi

Cevap

Kabine sistemine geçilerek başbakanlık makamının ve hükümet kurma usulünün netleştirilmesi
Kabine sistemine geçiş, yürütme organının (hükümetin) nasıl kurulacağını, başbakanın görevlerini ve meclis denetimini netleştirerek hükümet istikrarını sağlamıştır. Bu, cumhuriyetin sadece bir isim değil, demokratik bir yönetim mekanizması olarak işlev görmesini sağlayan kurumsal bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki temel ayrımı analiz et
Sorunun 'temsiliyet' (kimin yönettiği) ile 'işleyiş' (nasıl yönetildiği) arasındaki farkı sorduğunu tespit et.
Üst düzey sorularda kavramların sadece tanımı değil, uygulama alanları arasındaki nüanslar sorulur.
2
Seçeneklerdeki inkılapların temel amaçlarını sınıflandır
Saltanat, Meclis, Anayasa ve Kadın Hakları; egemenliğin kaynağını halka veren veya temsili genişleten unsurlardır.
Cumhuriyetçilik ilkesinin en geniş kapsamı temsiliyet ve egemenlik kaynağıdır.
3
Yürütme organının yapısını değiştiren düzenlemeyi bul
Kabine sistemi, hükümet bunalımını çözen ve yürütmeyi demokratik denetime alan yapısal bir reformdur.
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Meclis Hükümeti sisteminden Kabine sistemine geçilmesi, cumhuriyetin bir rejimden işleyen bir hükümet sistemine dönüşmesini sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetçiliğin İşlevsel Boyutu ve Kabine Sistemi

İpuçları

1
Cumhuriyetçilik sadece halkın oy kullanması değildir; aynı zamanda seçilenlerin nasıl hükümet kuracağı ve denetleneceğidir.
2
Ekim 19231923 tarihinde yaşanan 'hükümet bunalımı' yürütme organının işleyişindeki bir sorundu. Bu sorunu çözen adımı düşünün.
3
Meclis Hükümeti sisteminde her bakan meclis tarafından tek tek seçilirken, Kabine sisteminde başbakan bakanlarını kendisi seçer. Bu fark hükümet istikrarını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Tek dereceli seçim sistemine geçilmesinin (1946) Cumhuriyetçilik ilkesindeki temsiliyet kalitesine etkisini araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cumhuriyetçiliği 'Demokrasinin kurumsallaşması' (Seçimler, TBMM) ve 'Demokrasinin işleyişi' (Kabine sistemi, Denetim) olarak ikiye ayırarak analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhuriyetçilik

Bu konudan daha fazla soru