Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanından 19601960’lı yılların başına kadar "nüfusun sayıca fazla olması bir güç kaynağıdır" düşüncesiyle nüfus artışını teşvik eden politikalar izlenmiştir. Ancak kalkınma hızı ile nüfus artış hızı arasındaki dengesizliğin ekonomik sorunlara yol açması üzerine hazırlanan 19631963-19671967 dönemini kapsayan I. Beş Yıllık Kalkınma Planı, bu anlayışta bir dönüm noktası oluşturmuştur.

Buna göre, 19631963 yılından itibaren benimsenen nüfus politikalarında yaşanan temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nüfusun niceliksel (sayısal) artışından ziyade niteliksel gelişimine (eğitim, sağlık, yaşam standardı) ve kalkınma dengesine odaklanılmasıCevap
  2. B
    Sanayileşme için gerekli olan ucuz iş gücü ihtiyacını karşılamak adına doğum oranlarının daha da artırılmasının hedeflenmesi
  3. C
    Aritmetik nüfus yoğunluğunu ülke genelinde eşitlemek amacıyla iç göçlerin tamamen durdurulmasının kararlaştırılması
  4. D
    Tarımsal üretimi artırmak için nüfusun özellikle verimli delta ovalarında toplanmasına yönelik teşviklerin verilmesi
  5. E
    Büyük şehirlerdeki konut açığını kapatmak için geçici köy altı yerleşmelerinin kalıcı hale getirilmesi

Cevap

Nüfusun niceliksel artışından ziyade niteliksel gelişimine (eğitim, sağlık, yaşam standardı) ve kalkınma dengesine odaklanılması
Türkiye’de 19631963 yılından itibaren başlayan planlı kalkınma dönemiyle birlikte, nüfusun sadece sayısal (nicel) olarak artması değil, eğitim, sağlık ve beslenme gibi alanlarda gelişim göstermesi (nitelik) esas alınmıştır. Bu dönemde nüfus artış hızının ekonomik büyümeyi engellememesi için aile planlaması yasaları çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemsel analiz yapılması
1923-1963 arası nüfus artırıcı, 1963-2014 arası ise nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izlendiği belirlenir.
Türkiye'nin nüfus tarihini ana dönemlere ayırmak, hangi planın neyi amaçladığını anlamak için gereklidir.
2
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın içeriğinin incelenmesi
Hızlı nüfus artışının demografik yatırımları artırdığı ve kişi başına düşen milli geliri azalttığı tespit edilmiştir.
Bu plan, nüfusun ekonomik bir yük haline gelmemesi için planlanması gerektiğini savunan ilk resmi belgedir.
3
Hedeflenen değişimin saptanması
Artık sayıya değil, nüfusun 'nitelik' (eğitimli, sağlıklı iş gücü) ve 'kalkınma' ile uyumuna odaklanıldığı sonucuna varılır.
Politika değişikliğinin temel felsefesi sayısal artıştan kaliteye geçiştir.

Anahtar Kavram

Nüfus Politikalarında 1963 Kırılması

İpuçları

1
Türkiye'de nüfus politikaları 19631963 yılında pro-natalist (artırıcı) dönemden anti-natalist (sınırlayıcı) döneme geçmiştir.
2
Ekonomik kalkınma ile nüfus arasındaki dengeyi kurmak için artık sayıdan çok 'nitelik' (insan kalitesi) önem kazanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de 20142014 yılından itibaren neden tekrar doğumları teşvik eden politikalara dönüldüğünü (yaşlanan nüfus problemi) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla