Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin yıllık ortalama indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde, izoterm eğrilerinin Batı Anadolu'dan Doğu Anadolu'ya doğru gidildikçe aynı enlem üzerinde genel olarak güneye (Ekvator'a) doğru bir sapma gösterdiği gözlemlenir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Batıdan doğuya doğru gidildikçe karasallığın şiddetinin artmasıCevap
  2. B
    Doğu Anadolu'nun ortalama yükseltisinin Batı Anadolu'dan daha fazla olması
  3. C
    Enlem etkisine bağlı olarak kuzeye doğru gidildikçe güneş ışınlarının düşme açısının daralması
  4. D
    Kuzey sektörlü soğuk yerel rüzgarların Doğu Anadolu'da daha şiddetli etkili olması
  5. E
    Dağların uzanış doğrultusunun nemli hava kütlelerinin iç kesimlere girmesini engellemesi

Cevap

Batıdan doğuya doğru gidildikçe karasallığın şiddetinin artması
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken tüm merkezlerin yükseltisi 00 metre kabul edilir, dolayısıyla yükselti bir değişken olmaktan çıkar. Türkiye'de batıdan doğuya gidildikçe denizel etki azalır ve karasallık şiddetlenir. Karasallığın artması, yıllık ortalama sıcaklıkların düşmesine neden olur. Aynı enlem üzerinde doğuya gidildikçe havanın soğuması, belirli bir sıcaklık değerini (örneğin 1010 °C) temsil eden izoterm eğrisinin, bu değeri koruyabilmek için daha sıcak olan güneye doğru sapmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramının analizi
Yükselti faktörünün etkisi sıfırlanmıştır.
İndirgenmiş sıcaklık, bir merkezin gerçek sıcaklığına her 200200 metrede 11 °C eklenerek deniz seviyesine uyarlanmasıdır.
2
İzoterm eğrisindeki sapmanın (bükülmenin) yönünü değerlendirme
Doğuya gidildikçe izotermin güneye kayması, doğunun aynı enlemdeki batıya göre daha soğuk olduğunu gösterir.
Sıcaklık düştüğünde, aynı sıcaklık değerini korumak için eğri daha sıcak olan güneye (Ekvator'a) doğru yönelmek zorundadır.
3
Yükselti dışında sıcaklığı etkileyen özel konum faktörlerini belirleme
Denizden uzaklık (karasallık) temel değişkendir.
Yükselti etkisi elendiğine ve enlem aynı olduğuna göre, geriye kalan en temel fark denizel etkinin azalması ve karasallığın şiddetlenmesidir.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Karasallık İlişkisi

İpuçları

1
'İndirgenmiş' kelimesi geçiyorsa yükselti seçeneğini elemelisiniz.
2
İzotermlerin güneye sapması, o bölgenin çevresine (aynı enleme) göre daha soğuk olduğu anlamına gelir.
3
Denizden uzaklaştıkça ve karasallık arttıkça sıcaklıkların nasıl değiştiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Temmuz ayı indirgenmiş haritasında en yüksek sıcaklıkların neden Akdeniz'de değil de Güneydoğu Anadolu'da olduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla