Soru

Zorluk: OrtaSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Borçlar hukukuna göre, bir sözleşmeden doğan borcunu vaktinde yerine getirmeyen bir kişi; ahlaken 'güvenilmez', dinen 'günahkâr' ve hukuken 'temerrüt halindeki borçlu' olarak nitelendirilebilir. Ancak bu kurallar bütünü içinde sadece hukuk sistemi, kişinin borcunu ödememesi durumunda devlet organları aracılığıyla taşınır veya taşınmaz mallarına el konulması (cebri icra) sonucunu doğurabilir.

Bu durum dikkate alındığında; hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kuralları gibi diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İhlal edilmesi durumunda devlet gücüyle desteklenen 'maddi' bir yaptırımın devreye girmesiCevap
  2. B
    Kişilerin birbirlerine karşı olan tutum ve davranışlarını düzenleyen 'objektif' bir nitelik taşıması
  3. C
    Toplumdaki huzur, barış ve güven ortamını tesis etme amacına yönelik olması
  4. D
    Kuralların mutlaka yetkili bir yasama organı tarafından yazılı hale getirilmiş olması
  5. E
    Sadece kişilerin dış dünyaya yansıyan somut eylemlerini kapsamına alması

Cevap

İhlal edilmesi durumunda devlet gücüyle desteklenen 'maddi' bir yaptırımın devreye girmesi
Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel fark yaptırımının (müeyyidesinin) niteliğidir. Maddi yaptırım, kuralın ihlali durumunda devlet gücüyle karşılaşılması, hapis, para cezası veya cebri icra gibi somut zorlamaların uygulanması anlamına gelir. Diğer kurallarda ise yaptırım manevidir (vicdan azabı, dışlanma, günah vb.).

Adım Adım Çözüm

1
Kural sistemlerinin yaptırım türlerini karşılaştırın.
Din, ahlak ve görgü kurallarının yaptırımları 'manevi' (ayıplama, dışlama, günah sayılma) niteliktedir.
Toplumsal düzeni sağlayan kurallar arasındaki en temel farkı bulmak için yaptırımın gücüne bakılmalıdır.
2
Hukuk kuralının ihlali durumunda ortaya çıkan sonucu analiz edin.
Borcun ödenmemesi durumunda devletin zorlayıcı gücü (cebri icra) devreye girer.
Hukuk, devlet tekelindeki meşru cebir gücüne dayanan tek kural sistemidir.
3
Ayırt edici unsuru saptayın.
Maddi yaptırım (müeyyide), hukuk kuralının diğer normatif sistemlerden ayrıldığı temel noktadır.
Hukukun hem 'maddi' hem de 'kamusallaşmış' yaptırımı onu diğerlerinden kesin olarak ayırır.

Anahtar Kavram

Hukukun Maddi Yaptırımı

İpuçları

1
Bir kurala uymadığınızda karşınıza 'polis', 'icra memuru' veya 'mahkeme' çıkıyorsa, bu kuralın yaptırımı diğerlerinden farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Hukuki yaptırım türlerini (ceza, cebri icra, tazminat, hükümsüzlük, iptal) gözden geçirmek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla