Soru

Zorluk: OrtaAnlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme

Güneşin çekilmesiyle birlikte vadiye çöken mor sis, devasa çam ağaçlarının tepelerini yavaşça yuttu. Uzaktan yankılanan çan sesleri, eve dönen sürülerin habercisi gibi hüzünlü bir tını bırakıyordu havada. Toprak evlerin bacalarından tüten ince dumanlar, rüzgârın hafif esintisiyle dans ederek gökyüzünün lacivertliğinde kaybolup gidiyordu.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

  1. BetimlemeCevap
  2. B
    Öyküleme
  3. C
    Açıklama
  4. D
    Tartışma
  5. E
    Karşılaştırma

Cevap

Metinde ağır basan anlatım biçimi 'Betimleme' (Tasvir Etme) tekniğidir.
Doğru yanıt olan seçenek metnin temel amacını yansıtmaktadır. Parçada vadi manzarası; renkler (mor, lacivert), sesler (çan tınısı) ve şekiller (devasa ağaçlar, ince dumanlar) aracılığıyla okuyucunun gözünde canlandırılmaya çalışılmıştır. Bu 'kelimelerle resim yapma' durumu betimleyici anlatımın en temel özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kelimeler ve sıfatlar incelenir.
'Mor sis', 'devasa çam ağaçları', 'hüzünlü tını', 'ince dumanlar', 'lacivert gökyüzü' gibi niteleyici ifadeler tespit edilir.
Betimleyici anlatımda sıfatlar ve ayırt edici özellikler ön plandadır.
2
Duyu organlarına hitap eden ayrıntılar aranır.
Görsel ayrıntılar (sisin rengi, ağaçların boyu) ve işitsel ayrıntılar (çan sesleri) kullanılmıştır.
Betimleme, okuyucunun duyularına hitap ederek zihninde bir tablo oluşturmayı hedefler.
3
Metnin hareket (olay) mi yoksa durum (tasvir) mu içerdiği değerlendirilir.
Metinde zamanın geçtiğini gösteren bir olay dizisi değil, belirli bir ana ait manzara aktarılmıştır.
Betimleme 'kelimelerle resim yapma' sanatıdır ve statik unsurlar ağır basar.

Anahtar Kavram

Betimleme (Tasvir Etme)

İpuçları

1
Metinde yazar bir yeri mi anlatıyor yoksa bir olayı mı paylaşıyor? Sıfatların bolluğuna dikkat edin.
2
'Mor sis', 'lacivert gökyüzü' gibi ifadeler zihninizde bir fotoğraf karesi oluşturuyor mu?
3
Kelime seçimi ve duyulara hitap (görme, işitme) bu metni 'tasvir etme' kategorisine sokar.

Daha Fazla Pratik

Öyküleme ve betimleme arasındaki farkı pekiştirmek için, bir olay akışı içeren paragraf yazmayı deneyin.

Alternatif Yöntem

Metni okurken şu soruyu sorun: 'Bu metinden yola çıkarak bir resim çizebilir miyim?' Eğer yanıtınız evetse betimleme, 'Bir kısa film çekebilir miyim?' ise öyküleme ağır basıyordur.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla