Soru

Zorluk: ZorYazım Kuralları

Türkçede "ana" sözcüğüyle kurulan bazı birleşik kelimeler ve tamlamalar, anlam kaybı yaşanmadığı sürece ayrı yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Yapılan son bilimsel araştırmalar, çevre kirliliğinin yanı sıra iklim değişikliğinin de tarımsal verimlilik üzerinde olumsuz etkileri olduğunu göstermektedir.
  2. B
    Dilekçenin ekinde sunulan dokümanların, aslına uygun olduğunun ilgili makamlarca onaylanması ve sisteme yüklenmesi gerekmektedir.
  3. Üniversite senatosunun onayına sunulan yeni akademik taslakta, Eğitim Fakültesi bünyesinde yeni bir anabilim dalı açılması öngörülüyor.Cevap
  4. D
    Kamu binalarının restorasyonu sırasında, tarihî dokuya zarar vermeyecek şekilde modernize edilmiş yöntemlerin kullanılmasına özen gösterilmelidir.
  5. E
    Şehrin kuzey kesiminde yürütülen altyapı çalışmaları nedeniyle bazı mahallelerde geçici olarak su ve elektrik kesintileri yaşanabilir.

Cevap

Yazım yanlışı yapılan seçenek, 'anabilim dalı' ifadesinin bitişik yazıldığı cümledir.
Türkçede 'ana' sözcüğüyle kurulan ve kavramın temelini belirten tamlama yapısındaki birleşik kelimeler (istisnalar hariç) ayrı yazılır. Bu doğrultuda 'ana bilim dalı' ifadesinin bitişik yazılması kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki birleşik sözcükleri ve yazımı karıştırılabilecek kelimeleri belirleme
Belirlenen sözcükler: 'yanı sıra', 'doküman', 'anabilim dalı', 'tarihî', 'altyapı'.
Yazım kuralları sorularında odak noktası genellikle birleşik kelimeler ve yabancı kökenli sözcüklerdir.
2
'Ana' sözcüğüyle kurulan birleşik yapıların kuralını kontrol etme
TDK'ye göre 'ana bilim dalı', 'ana düşünce', 'ana dil', 'ana yol' gibi yapılar ayrı yazılır.
Bu tür yapılarda kelimelerden hiçbiri anlam değişikliğine uğramadığı için ayrı yazım kuralı geçerlidir (Anayasa gibi kalıplaşmış istisnalar hariç).
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimelerin doğruluğunu teyit etme
'Yanı sıra' ayrı, 'doküman' (o ile), 'tarihî' (şapkalı i ile) ve 'altyapı' (bitişik) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Çeldiricilerin elenmesi, doğru cevabın kesinleştirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ana Sözcüğü ile Kurulanlar)
Bu soruyu puanla