Kırsal alanlarda meskenlerin (evlerin) birbirine olan mesafesi 'yerleşme dokusu' olarak ifade edilir. Türkiye'nin bazı yörelerinde kırsal meskenler birbirinden uzak ve tarım alanlarının içine dağılmış şekilde inşa edilmişken (dağınık yerleşme), bazı yörelerinde ise evler bir su kaynağının etrafında birbirine çok yakın ve bitişik nizamda inşa edilmiştir (toplu yerleşme). Buna göre, Türkiye'de kırsal yerleşmelerin toplu veya dağınık dokuda olmasını belirleyen en temel iki faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Yer şekillerinin özellikleri ve su kaynaklarının durumuCevap
- BTemel geçim kaynağı ve ulaşım ağının sıklığı
- CBulunulan enlem derecesi ve deniz seviyesine olan uzaklık
- DEgemen olan toprak türü ve doğal bitki örtüsü
- EAritmetik nüfus yoğunluğu ve yerleşim yerinin yüz ölçümü
Cevap
Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusunu belirleyen en temel faktörler yer şekilleri ve su kaynaklarıdır.
Doğru seçenekte belirtilen yer şekilleri ve su kaynakları, kırsal yerleşme dokusunun birincil nedenleridir. Engebeli arazi ve bol su dağınık yerleşmeyi (Karadeniz), düz arazi ve kısıtlı su ise toplu yerleşmeyi (İç Anadolu) zorunlu kılar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kırsal Yerleşme Dokuları (Toplu ve Dağınık Yerleşme)
İpuçları
1
Karadeniz'de insanların neden evlerini tarlalarının tam ortasına, komşularından uzağa yapabildiğini düşünün. Onları bir araya toplanmaya mecbur bırakmayan şey nedir?
2
İç Anadolu'da tarlalar çok geniş olmasına rağmen insanlar neden evlerini tarlaya değil de köy meydanına bitişik yaparlar? Hangi hayati kaynağa yakın olma zorunluluğu vardır?
3
Dağlık ve suyun bol olduğu yerlerde dağınık; düz ve suyun az olduğu yerlerde toplu yerleşme görülür.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de ahşap, kerpiç ve taş mesken tiplerinin hangi bölgelerde yaygın olduğunu ve nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s