Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, yaklaşık aynı enlem üzerinde yer alan İzmir ve Van merkezlerinin sıcaklık değerlerinin birbirinden belirgin şekilde farklı olduğu görülür. İzmir'de indirgenmiş sıcaklık yaklaşık 10∘C10^{\circ}C iken, Van'da bu değer 2∘C2^{\circ}C civarındadır. Buna göre, bu iki merkezin indirgenmiş sıcaklıklarının farklı olmasında aşağıdakilerden hangisi temel etkendir?

  1. Denizellik ve karasallık farkıCevap
  2. B
    Merkezlerin deniz seviyesinden olan yükselti farkları
  3. C
    Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi
  4. D
    Merkezlerin bulundukları boylam değerlerinin farklı olması
  5. E
    Bölgedeki doğal bitki örtüsünün çeşitlilik göstermesi

Cevap

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti etkisi elendiği ve bu iki merkez aynı enlemde bulunduğu için temel fark denizellik ve karasallık etkisidir.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken her yer deniz seviyesinde (00 metre) kabul edilir. Bu nedenle yükselti bir fark yaratamaz. İzmir ve Van aynı enlemde oldukları için enlem (matematik konum) etkisi de aynıdır. Bu durumda batıdaki İzmir'in daha sıcak, doğudaki Van'ın daha soğuk olmasının temel nedeni denizellik ve karasallık etkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramını analiz et
İndirgenmiş sıcaklıkta tüm merkezlerin yükseltisi 00 metre kabul edilir (Tind=Tgercek+Yu¨kselti200T_{ind} = T_{gercek} + \frac{Yükselti}{200}).
Yükselti faktörünün etkisini ortadan kaldırarak diğer faktörleri görebilmek için.
2
Enlem etkisini değerlendir
İzmir ve Van aynı enlem üzerindedir, dolayısıyla güneş ışınlarını aynı açıyla alırlar.
Aynı enlemdeki merkezlerde matematik konum etkisini (enlem) elemektir.
3
Kalan değişkenleri karşılaştır
İzmir kıyıda (denizel), Van ise iç kesimde (karasal) yer almaktadır.
Yükselti ve enlem elendiğinde geriye kalan en temel özel konum farkı denizellik ve karasallıktır.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Özel Konum İlişkisi

İpuçları

1
İndirgenmiş sıcaklık denildiğinde yükselti kelimesini seçeneklerden eleyin.
2
Aynı enlemdeki merkezlerde güneş ışınlarının geliş açısı (matematik konum) aynıdır.

Daha Fazla Pratik

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en fazla olduğu bölgeyi (Doğu Anadolu) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla