Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKanun Yapım Süreci

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ile 'kadük olma' (hükümsüz kalma) kuralına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Meclis tarafından kabul edilip Cumhurbaşkanınca bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen kanunlar, yasama dönemi sona erse dahi kadük olmazlar; yeni dönemde görüşülmeye devam edilebilir.
  2. B
    Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri, bir yasama dönemi içinde sonuçlandırılamamış olsa bile kadük sayılmayan teklifler arasındadır.
  3. C
    Geri gönderilen bir kanun teklifinde Meclis Genel Kurulu tarafından herhangi bir değişiklik yapılması durumunda, bu işlem 'aynen kabul' niteliğini kaybeder ve üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) şartı aranmaz.
  4. Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) aynen kabul edilerek kendisine tekrar gönderilen bir kanunu yayımlamak zorunda olduğundan; bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açma hakkını kaybeder.Cevap
  5. E
    Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto ederek Meclis'e geri gönderme yetkisi bulunmamaktadır; ancak bu durum bütçe kanunlarına karşı yargı yoluna başvurulmasına engel değildir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın 'aynen kabul' edilen bir kanunu yayımlamak zorunda olması, o kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açma yetkisini ortadan kaldırmaz.
Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak bu zorunluluk, Cumhurbaşkanı'nın o kanun üzerindeki anayasal denetim yetkisini (iptal davası açma hakkını) ortadan kaldırmaz. Cumhurbaşkanı, yayımladığı kanunun içeriğinin veya yapılış şeklinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısında ise Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kadük olma kuralını ve istisnalarını analiz etme
Genel kural olarak yasama dönemi bitince teklifler kadük olur; ancak milletlerarası antlaşmalar ve geri gönderilen kanunlar istisnadır.
Yasama sürecinin sürekliliğini ve teknik detaylarını ayırt etmek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi ve Meclis'in direnme şartlarını değerlendirme
Meclis 'aynen kabul' için üye tamsayısının salt çoğunluğunu (301301) sağlamalıdır; aksi halde (değişiklik yaparsa) basit çoğunluk yeterlidir.
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen nitelikli çoğunluk şartının sınırlarını belirlemek gerekir.
3
Cumhurbaşkanı'nın yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim yetkisi arasındaki ilişkiyi kurma
Yayımlama zorunluluğu idari bir görevdir; iptal davası açma ise anayasal bir denetim yetkisidir. İkisi birbirini engellemez.
Anayasal organların yetki çatışması ve denetim mekanizmalarının işleyişini anlamak soru çözümünün anahtarıdır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yasalaşma Süreci ve Yargısal Denetimi

İpuçları

1
Kadük olma kuralının hangi özel durumlarda (veto, antlaşma) işlemediğini hatırlayın.
2
Cumhurbaşkanı'nın bir kanunu yayımlamak zorunda kalması, onun o kanunu 'beğendiği' veya 'anayasaya uygun bulduğu' anlamına mı gelir?
3
Meclis'in 301301 ile kanunu aynen kabul etmesi Cumhurbaşkanı'nın veto yolunu kapatır ama AYM yolunu kapatmaz.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunlarının görüşülme usulü ve kadük olma durumunun normal kanunlardan farklarını karşılaştırmalı olarak inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci

Bu konudan daha fazla soru