Soru

Zorluk: Zorİstanbul'un İşgali

16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin basılarak dağıtılması, Milli Mücadele'nin seyri açısından hukuki bir meşruiyet krizine yol açmıştır. Mustafa Kemal Paşa, Ankara'da yeni bir meclisin açılması sürecinde 'Padişah ve halifenin esaret altında olduğu' söylemini ön plana çıkarmıştır.

Mustafa Kemal Paşa'nın bu stratejiyle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ankara'daki yeni oluşuma karşı oluşabilecek muhafazakâr tepkileri önleyerek milli iradeyi padişahın hukukunu da koruyacak tek meşru güç haline getirmekCevap
  2. B
    Saltanat ve hilafet makamlarının hukuki varlığına derhal son vererek laik ve cumhuriyetçi devlet düzenini resmen ilan etmek
  3. C
    İstanbul Hükümeti ile diplomatik kanalları açık tutarak İtilaf Devletleri'ne karşı ortak bir savunma hattı kurmak
  4. D
    Mebusan Meclisi üyelerinin çoğunluğunu padişaha sadakat yemini ettirerek işgalin hukuki geçerliliğini kabul ettirmek
  5. E
    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesinin uygulanmasını önlemek amacıyla İtilaf Devletleri'ne bağlılık bildirmek

Cevap

Ankara'daki oluşumun meşruiyetini sağlamak ve halkın dini/geleneksel bağlılıklarını Milli Mücadele saflarına çekmek amacıyla 'padişahın esareti' tezi kullanılmıştır.
İstanbul'un resmen işgal edilmesiyle padişah ve halifenin iradesinin kısıtlandığı, dolayısıyla Ankara'da açılacak meclisin padişah adına da karar verme yetkisine sahip olduğu vurgulanmıştır. Bu durum, Milli Mücadele'ye katılan geniş halk kitlelerinin 'padişaha isyan' suçlamasından kaçınmasını ve hareketin meşru görülmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İşgalin hukuki sonuçlarını analiz etme
İstanbul'un resmen işgali ve meclisin kapatılması, Osmanlı devlet otoritesinin felç olduğunu göstermiştir.
Mebusan Meclisi'nin dağıtılması, halkın iradesini temsil edecek yeni bir merkez (Ankara) ihtiyacını doğurmuştur.
2
Siyasi söylemin amacını değerlendirme
Padişahın esir olduğu söylemi, Ankara'daki meclisin padişahın yetkilerini devralmasını 'geçici' ve 'kurtarıcı' bir zorunluluk olarak sunmuştur.
Halkın padişaha olan bağlılığı nedeniyle, doğrudan rejim değişikliği yerine 'makamı kurtarma' söylemi stratejik bir gerekliliktir.

Anahtar Kavram

Meşruiyetin Kayması ve Milli İradenin Kurumsallaşması

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in bu süreçte halkın hassasiyetlerini (din ve gelenek) nasıl bir stratejiyle yönettiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İşgalden sonra Mustafa Kemal'in yayımladığı bildiriyi ve Ankara'da kurucu meclis yerine 'olağanüstü yetkili meclis' kavramını kullanma nedenlerini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla