Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCümlede Anlam İlişkileri

Hastanelerdeki yoğunluğu azaltmak ve poliklinik hizmetlerini hızlandırmak amacıyla 'Merkezi Hekim Randevu Sistemi' uygulamaya konulmuştur.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin özdeşi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Uzmanların görüşleri ışığında hazırlanan yeni müfredat sayesinde öğrencilerin analitik düşünme becerileri belirgin bir ivme kazandı.
  2. Tarihî yapıların aslına uygun restorasyonunu gerçekleştirmek üzere Kültür Bakanlığı tarafından özel bir bütçe ayrıldı.Cevap
  3. C
    Şirketin yıllık hedeflerine ulaşamaması, yatırımcıların güveninin sarsılmasına ve hisse fiyatlarının düşmesine zemin hazırladı.
  4. D
    Teknik şartnamedeki maddelerin net anlaşılamaması, ihale sürecinin komisyon kararıyla ertelenmesiyle sonuçlandı.
  5. E
    Sınav başvuruları için tanınan süre bugün doldu diye adaylar banka şubelerinde uzun kuyruklar oluşturdu.

Cevap

Cümledeki anlam ilişkisi 'amaç-sonuç' ilişkisidir ve restorasyon faaliyetine yönelik bütçe ayrılmasını ifade eden yargı ile özdeştir.
Öncül cümlede yer alan 'amacıyla' ifadesi, yargının bir hedefe yönelik olduğunu (amaç-sonuç) göstermektedir. Seçenekler incelendiğinde, restorasyonun gerçekleştirilmesi için bütçe ayrıldığını belirten ifadede 'üzere' edatı amaç ilgisi kurmuştur. Bu cümlede bütçenin ayrılması gerçekleşmiş, ancak restorasyonun tamamlanması henüz bir hedef niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi analiz ederek anlam ilişkisini belirlemek.
Öncül cümlede 'hizmetleri hızlandırmak amacıyla' ifadesi kullanılmıştır. Bu durum, eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelik olduğunu, yani 'amaç-sonuç' ilişkisi taşıdığını gösterir.
Soruda istenen 'özdeş' yapıyı bulabilmek için önce temel yargının karakterini tespit etmek gerekir.
2
Seçenekleri anlam ilişkileri bakımından tek tek incelemek.
Seçeneklerdeki yargılar neden-sonuç ve amaç-sonuç bağlamında değerlendirilir. 'Müfredat sayesinde', 'ulaşamaması nedeniyle', 'anlaşılamaması' ve 'süre doldu diye' ifadeleri gerçekleşmiş bir gerekçeye (neden) dayanırken, 'restorasyonu gerçekleştirmek üzere' ifadesi bir hedefe (amaç) dayanmaktadır.
Amaç-sonuç ile neden-sonuç arasındaki temel fark, gerekçenin gerçekleşip gerçekleşmediğidir.
3
Öncül cümledeki amaç-sonuç ilişkisiyle uyuşan seçeneği belirlemek.
Restorasyonun yapılması için bütçe ayrıldığını bildiren yargı, öncüldeki 'amacıyla' yapısıyla anlamca özdeştir.
Her iki cümlede de yargı, bir erek doğrultusunda kurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Cümlede Anlam İlişkileri

Bu konudan daha fazla soru