Soru

Zorluk: Çok zorHakimler ve Savcılar Kurulu (HSK)

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSK) 1982 Anayasası’nda düzenlenen mevcut yapısı ve üyelerinin belirlenme süreci dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilecek yedi üyenin seçim aşamaları ve aday belirleme kriterleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. TBMM Anayasa ve Adalet komisyonlarından kurulu Karma Komisyonun her bir üyelik için belirlediği üç aday arasından yapılacak birinci tur oylamada üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu, sağlanamazsa ikinci turda beşte üç çoğunluğu aranır.Cevap
  2. B
    TBMM tarafından seçilecek yedi üyenin üçü birinci derece adli yargı hâkim ve savcıları, dördü ise yüksek yargı organı olan Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından gizli oyla belirlenir.
  3. C
    Seçim sürecinde ikinci tur oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğuna ulaşılamaması halinde, en çok oyu alan iki aday arasında TBMM Başkanlık Divanı huzurunda kura çekilerek seçim sonuçlandırılır.
  4. D
    Karma Komisyon, HSK üyeliği için başvuruda bulunan adaylar arasından her bir üyelik için tek bir aday belirleyerek TBMM Genel Kurulu'na sunar ve seçim basit çoğunlukla tamamlanır.
  5. E
    TBMM tarafından seçilen üyelerin görev süresi beş yıl olup, süresi biten bir üyenin tekrar seçilebilmesi için en az bir dönem ara vermesi zorunludur.

Cevap

Karma Komisyonun her bir üyelik için belirlediği üç aday arasından yapılacak oylamalarda sırasıyla üçte iki ve beşte üç çoğunlukların aranması ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 159. maddesine göre HSK'nın TBMM tarafından seçilecek 7 üyesi için aday belirleme yetkisi Karma Komisyon'dadır. Komisyonun sunduğu 3 aday arasından Genel Kurulda yapılan gizli oylamanın ilk turunda üye tamsayısının üçte iki (400400), ikinci turunda ise beşte üç (360360) çoğunluğu aranır. Bu süreç seçeneklerde eksiksiz ve doğru şekilde tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin üye seçim yetkisini analiz etmek
TBMM, toplam 13 üyeden oluşan HSK'nın 7 üyesini seçer.
Anayasal kontenjan dağılımını belirlemek için gereklidir.
2
Aday belirleme sürecini incelemek
Anayasa ve Adalet komisyonlarından oluşan Karma Komisyon, her boş üyelik için 3 aday belirler.
Genel Kurul'a kaç adayın sunulacağını saptamak seçimin geçerliliği için kritiktir.
3
Oylama yeter sayılarını kontrol etmek
Birinci turda 2/32/3 (400400), ikinci turda 3/53/5 (360360) çoğunluk aranır.
Seçimin hukuki meşruiyetini sağlayan nitelikli çoğunluk şartlarını doğrulamak gerekir.
4
Seçimin tamamlanma usulünü saptamak
İkinci turda sonuç alınmazsa en çok oyu alan 2 aday arasında kura çekilir.
Sürecin tıkanması durumunda izlenecek nihai yolu belirlemek içindir.

Anahtar Kavram

HSK Üye Seçiminde TBMM'nin Nitelikli Çoğunluk ve Kura Usulü
Bu soruyu puanla