Türkiye'deki kentsel yerleşmelerin gelişiminde ve fonksiyonel çeşitlilik kazanmasında coğrafi faktörlerin etkisi büyüktür. Özellikle sanayi fonksiyonuna sahip şehirlerin kuruluş yeri seçilirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım imkânları ve pazarlama olanakları gibi farklı kriterler göz önünde bulundurulur. Bir kentin temel fonksiyonu, o kentin kuruluşundan itibaren büyüme hızını ve mekânsal dokusunu belirleyen en önemli unsurdur.
Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisinin bir 'sanayi şehri' kimliği kazanarak hızla büyümesinde 'enerji kaynağına yakınlık' ilkesi en temel belirleyici faktör olmuştur?
- KarabükCevap
- Bİskenderun
- CSeydişehir
- DKocaeli
- ESamsun
Cevap
Karabük şehri, demir-çelik sanayisinin kuruluşunda enerji kaynağı olarak kullanılan taş kömürüne yakınlığı esas alan bir sanayi şehridir.
Karabük, Türkiye'nin ilk ağır sanayi merkezlerinden biridir. Bu kentin bir sanayi şehri olarak gelişmesinin temelinde, yakın çevresinde (Zonguldak havzasında) bulunan taş kömürü yatakları yatmaktadır. Demir-çelik üretimi için gerekli olan yüksek enerji, bu kömürden sağlandığı için fabrika hammaddeye değil, enerji kaynağına yakın kurulmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sanayi Şehirlerinde Kuruluş Yeri Faktörleri: Enerjiye Yakınlık
İpuçları
1
Sanayi şehirlerinin yer seçiminde madenin kendisi (hammadde) ile o madeni işlemek için gereken güç (enerji) arasındaki farka dikkat edin.
2
Türkiye'de demir-çelik fabrikalarının konumlarını düşünün: Karabük, Ereğli ve İskenderun. Bunlardan hangisi kömür havzasına en yakındır?
3
Karabük ve Ereğli tesisleri, Zonguldak taş kömürüne yakın oldukları için orada kurulmuşlardır; bu duruma 'enerji kaynağına yakınlık' denir.
Daha Fazla Pratik
Demir-çelik sanayisinde 'ulaşım' faktörünün en iyi örneği olan İskenderun Limanı ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Şehirleri 'neden burası?' sorusuyla gruplandırabilirsiniz: Samsun/İskenderun = Liman, Seydişehir/Batman = Hammadde, Karabük/Ereğli = Enerji.
Tahmini Süre:1m 15s