Soru

Zorluk: OrtaAmasya Genelgesi

Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin yol haritasını çizen bir belge olmasının yanı sıra, mevcut otoriteye başkaldırı içeren bir "ihtilal beyannamesi" niteliği taşır. Bir belgenin ihtilal beyannamesi sayılabilmesi için mevcut yönetim anlayışını reddedip yerine yeni bir egemenlik kaynağı önermesi gerekir.

Buna göre, Amasya Genelgesi’nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, belgenin bu niteliği kazanmasındaki en temel dayanaktır?

  1. A
    Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
  2. B
    İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.
  3. Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.Cevap
  4. D
    İşgalleri protesto etmek amacıyla mitingler ve gösteriler düzenlenmelidir.
  5. E
    Manda ve himaye hiçbir şekilde kabul edilemez.

Cevap

Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır maddesi, karar verme yetkisini millete devrettiği için ihtilal niteliği taşır.
Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır ifadesi, Millî Mücadele'nin hem yöntemini hem de amacını belirtir. Burada geçen 'milletin kararı' vurgusu, Türk tarihinde ilk kez egemenliğin kaynağının değişeceğinin (padişahtan millete geçeceğinin) sinyalidir. Bu durum, Amasya Genelgesi'ne bir 'ihtilal beyannamesi' karakteri kazandırır.

Adım Adım Çözüm

1
İhtilal kavramının siyasi tanımını yapın.
İhtilal, mevcut siyasi düzenin ve egemenlik kaynağının değişmesini öngören bir harekettir.
Siyasi bir belgenin ihtilal niteliği taşıması için egemenlik kaynağına (kimin karar vereceğine) dair bir değişim içermesi gerekir.
2
Amasya Genelgesi maddelerini bu tanım ışığında değerlendirin.
Vatanın bütünlüğü ve İstanbul Hükümeti ile ilgili maddeler mevcut durumun tespitidir (gerekçe).
Gerekçeler sadece neden savaşılması gerektiğini açıklar, kimin yöneteceğiyle ilgili bilgi vermez.
3
Milletin azim ve kararı ifadesini analiz edin.
Kurtuluşun yöntemini belirleyen bu madde, padişah iradesi yerine milletin kararını esas almaktadır.
Bu ifade, gelecekte milli egemenliğe dayalı bir devlet düzenine geçileceğinin üstü kapalı bir beyanıdır ve bu yüzden ihtilal niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Amasya Genelgesi'nin İhtilal Beyannamesi Niteliği

İpuçları

1
İhtilal, bir ülkedeki egemenlik yapısının el değiştirmesi demektir.
2
Seçeneklerde 'karar' kelimesinin kime ait olduğuna odaklanın.
3
Padişahın yerine milletin iradesini koyan ifadeyi bulun.

Daha Fazla Pratik

Amasya Genelgesi'nin imzacılarını ve genelgeyi şahsilikten çıkarmak için yapılan çalışmaları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Amasya Genelgesi'ni şu üçlü yapı ile hatırlayabilirsiniz: Gerekçe (Neden?), Amaç (Ne için?), Yöntem (Nasıl?). İhtilal niteliği 'Nasıl?' sorusuna verilen cevapta gizlidir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla