Soru

Zorluk: OrtaII. Dünya Savaşı

II.II. Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarında Türkiye; Milli Korunma Kanunu ile ekonomiyi denetim altına almış, Varlık Vergisi ile de savaşın mali yükünü hafifletmeye çalışmıştır. Dış politikada ise "aktif tarafsızlık" ilkesini koruyarak Adana ve Kahire görüşmelerinde müttefik devletleri oyalamayı başarmıştır. Ancak 19451945 yılına gelindiğinde Türkiye'nin San Francisco Konferansı'na davet edilme süreci ve Batı dünyasıyla bütünleşme arzusu, iç politikada köklü bir değişimi zorunlu kılmıştır.

Bu gelişmelerin bir sonucu olarak Türkiye'de yaşanan temel siyasi değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çok partili demokratik düzene geçiş sürecinin başlamasıCevap
  2. B
    Tekalif-i Milliye Emirleri'nin yayınlanarak ordunun lojistik ihtiyaçlarının karşılanması
  3. C
    Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya'nın savaşsız kurtarılması
  4. D
    Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurularak dünya ekonomik bunalımına karşı önlem alınması
  5. E
    İstiklal Mahkemeleri'nin kurularak iç isyanlara karşı yargı gücünün kullanılması

Cevap

Türkiye'nin savaş sonrası uluslararası örgütlerde yer alma ve Batı bloku ile uyum sağlama politikası, ülkede çok partili demokratik düzene geçiş sürecini başlatmıştır.
Doğru cevap, çok partili demokratik düzene geçiş sürecinin başlamasıdır. II. Dünya Savaşı'nın sonuna doğru müttefik devletlerin galibiyeti kesinleşince, Türkiye bu devletlerle (ABD, İngiltere vb.) olan ilişkilerini güçlendirmek ve Birleşmiş Milletler'e dahil olabilmek için iç siyasetinde demokratikleşme hamleleri yapmıştır. Bu kapsamda 1945 yılında Milli Kalkınma Partisi, 1946 yılında ise Demokrat Parti kurularak çok partili hayata geçilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem tespiti yapılması
Soruda bahsedilen Milli Korunma Kanunu, Varlık Vergisi, Adana ve Kahire Konferansları 1939−19451939-1945 arası II. Dünya Savaşı dönemine aittir.
Olayların kronolojik bağlamını anlamak için dönemi belirlemek gerekir.
2
Savaş sonrası dış politika hedeflerinin analizi
Türkiye'nin Birleşmiş Milletler kurucu üyesi olmak için San Francisco Konferansı'na katılması ve demokratik değerleri benimseyen Batı blokuyla yakınlaşması.
Dış politikadaki değişimin iç politikaya yansımasını görmek için bu hedefler kritiktir.
3
Siyasi sonucun belirlenmesi
Batı demokrasilerine uyum sağlama zorunluluğu, tek partili dönemin sona ermesine ve çok partili hayata (Demokrat Parti'nin kuruluşu gibi) geçişe yol açmıştır.
1945 yılından itibaren yaşanan siyasi dönüşümün temel gerekçesi uluslararası konjonktürdür.

Anahtar Kavram

II. Dünya Savaşı'nın Türkiye Üzerindeki Siyasi Etkileri
Bu soruyu puanla