Soru

Zorluk: OrtaDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nin yönetim yapısında görev alan Seyfiye ve Kalemiye sınıflarına mensup bürokratlar genellikle Enderun'da yetişen devşirme kökenli devlet adamlarından seçilebilirken; adalet, eğitim ve din işlerinden sorumlu olan İlmiye sınıfı üyelerinin mutlaka Türk-İslam kökenli olması ve medrese eğitimi alması şartı aranmıştır.

Buna göre, aşağıdaki Divan-ı Hümayun üyelerinden hangisinin devşirme kökenli olması beklenemez?

  1. A
    Sadrazam
  2. B
    Nişancı
  3. C
    Defterdar
  4. KazaskerCevap
  5. E
    Kaptan-ı Derya

Cevap

İlmiye sınıfının Divan-ı Hümayun'daki temsilcisi olan Kazasker, sınıfın gereği olarak devşirme kökenli olamaz.
Kazasker, Osmanlı Devleti'nde İlmiye sınıfına mensuptur. Bu sınıfın üyeleri (kadılar, müderrisler, kazaskerler, şeyhülislamlar) medrese eğitimi almış, İslam hukukuna ve kültürüne vakıf, Müslüman kökenli ailelerden gelen kişilerdir. Devşirme sistemi ise Hristiyan ailelerden alınan çocukların Enderun'da eğitilerek Seyfiye (askeri/idari) veya Kalemiye (bürokrasi) sınıflarına dahil edilmesini kapsar. Bu nedenle bir devşirmenin Kazasker olması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Divan üyelerinin hangi idari sınıflara (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) mensup olduğunu belirlemek.
Sadrazam ve Kaptan-ı Derya (Seyfiye); Nişancı ve Defterdar (Kalemiye); Kazasker (İlmiye) sınıfına mensuptur.
Her Divan üyesinin yetki alanı ve temsil ettiği sınıf farklıdır.
2
İlmiye sınıfının köken ve eğitim şartlarını hatırlamak.
İlmiye sınıfı üyelerinin medrese mezunu olması ve Müslüman-Türk bir aileden gelmesi (devşirme olmaması) zorunludur.
Dini ve hukuki kararların İslam hukukuna göre medrese eğitimi almış kişilerce verilmesi esastır.
3
Seçenekler arasında İlmiye sınıfına mensup olan görevliyi tespit etmek.
Kazasker, İlmiye sınıfının en üst düzey temsilcilerinden biridir.
Adalet ve eğitim sisteminin başında bulunan Kazaskerlik makamına devşirme kökenli birinin gelmesi sistem gereği mümkün değildir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nde İdari Sınıflar (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) ve Köken Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla