Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağı, ulaşım, pazar ve su kaynakları gibi çeşitli faktörler dikkate alınır. Özellikle hammaddenin çabuk bozulabilir olduğu veya taşıma maliyetinin işlenmiş ürüne göre çok daha yüksek olduğu üretim kollarında fabrikalar hammadde alanlarının yakınına kurulur.

Buna göre; Rize'de çay, Konya'da şeker ve Aydın'da zeytinyağı fabrikalarının yoğunlaşması, sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde etkili olan aşağıdaki faktörlerden hangisiyle doğrudan açıklanabilir?

  1. Hammaddeye yakınlıkCevap
  2. B
    Enerji kaynağına yakınlık
  3. C
    Ulaşım ve lojistik olanakları
  4. D
    Tüketim merkezlerine (pazar) yakınlık
  5. E
    İş gücü temini ve sermaye

Cevap

Çay, şeker ve zeytinyağı sanayisinin dağılışında temel faktör hammaddeye yakınlıktır.
Hammaddeye yakınlık ilkesi, özellikle hammaddesi ağır, hacimli veya çabuk bozulabilir olan sanayi kollarında en kritik faktördür. Çay bitkisi toplandıktan birkaç saat sonra fermente olmaya başlar, şeker pancarı ise söküldükten kısa süre sonra içindeki şeker oranını kaybeder. Bu nedenle Rize'de çay, Konya'da şeker fabrikalarının bulunması doğrudan bu zorunluluktan kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklenen sanayi kollarını analiz etme
Çay, şeker pancarı ve zeytin tarım ürünleridir.
Bu ürünlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini anlamak yer seçimini açıklar.
2
Hammaddelerin nakliye ve dayanıklılık özelliklerini değerlendirme
Çay ve şeker pancarı çok çabuk bozulur; zeytin ise işlenmedikçe asit oranı artar ve taşıma maliyeti yüksektir.
Bozulabilir ürünlerin en kısa sürede fabrikaya ulaşması gerekir.
3
Coğrafi eşleştirme yapma
Fabrikaların üretim alanlarıyla (Rize, Konya, Aydın) çakıştığı görülür.
Bu durum doğrudan hammaddeye yakınlık ilkesini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Sanayi Tesislerinin Yer Seçimi ve Hammadde İlişkisi

İpuçları

1
Soruda verilen şehirlerin ortak özelliği, bahsedilen ürünlerin en çok yetiştirildiği yerler olmasıdır.
2
Çay ve şeker pancarının ortak özelliği, tarladan toplandıktan çok kısa süre sonra fabrikaya girmek zorunda olmalarıdır.
3
Üretim alanı ile fabrika alanı çakışıyorsa, bu durum fabrikaların hammaddeye olan bağımlılığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Demir-çelik sanayisinin Karabük ve Ereğli'de yoğunlaşmasının nedenini (enerji kaynağı) araştırarak bu soruyla karşılaştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tersinden düşünme: Eğer şeker fabrikası Konya yerine İstanbul'da kurulsaydı, kamyonlar dolusu şeker pancarının Konya'dan İstanbul'a taşınması (tonlarca toprak ve su içeren ağır yük) maliyeti aşırı artırır ve ürün yolda bozulurdu. Bu da bizi hammaddeye yakınlık sonucuna götürür.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Sanayi

Bu konudan daha fazla soru