Soru

Zorluk: ZorHukukun Yaptırımları (Müeyyideler)

İdare hukukunda; yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduğu tespit edilen bir idari işlemin, menfaati ihlal edilen kişinin başvurusu üzerine yargı mercileri tarafından hukuki sonuçlarını baştan itibaren ortadan kaldıracak şekilde geçersiz kılınması ve bu işlemden kaynaklanan mal varlığı eksilmelerinin idarece ilgiliye geri ödenmesi süreçleri, genel hukuk terminolojisinde hangi yaptırım türleri ile ifade edilmektedir?

  1. A
    Cebri İcra - Tazminat
  2. İptal - TazminatCevap
  3. C
    Butlan - Tazminat
  4. D
    İptal - Cebri İcra
  5. E
    Yokluk - Ceza

Cevap

İptal ve tazminat yaptırımları bu süreçleri doğru tanımlayan kavramlardır.
Hukuk sistemimizde 'iptal' müeyyidesi, yalnızca kamu hukukuna ve özellikle idare hukukuna özgü bir yaptırımdır; hukuka aykırı idari işlemlerin yargı kararıyla hukuk aleminden silinmesini sağlar. 'Tazminat' ise hukuka aykırı bir fiil veya işlem sonucunda bir başkasının mal varlığında veya manevi dünyasında meydana gelen eksilmelerin giderilmesi amacıyla öngörülmüştür. Soru kökündeki işlemin silinmesi 'iptal', zararın ödenmesi ise 'tazminat' kavramlarını tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin akıbetini analiz et.
Hukuka aykırı bir idari işlemin yetkili mahkeme (İdare Mahkemesi/Danıştay) tarafından hukuk aleminden silinmesi tespit edildi.
Bu durum idare hukukuna özgü olan 'İptal' müeyyidesini karşılar.
2
Maddi kayıpların giderilmesi sürecini analiz et.
Hukuka aykırı işlem nedeniyle kişinin mal varlığında meydana gelen azalmanın para ile telafi edilmesi durumu tespit edildi.
Hukuka aykırılıktan doğan zararın giderilmesi 'Tazminat' yaptırımını karşılar.
3
Kavramsal ayrımı netleştir.
Cebri icra, ceza ve hükümsüzlük türleri ile olan farklar belirlendi.
Hükümsüzlük (Butlan/Yokluk) özel hukuk sözleşmeleriyle, Ceza suçlarla, Cebri İcra ise borcun zorla ifasıyla ilgilidir.

Anahtar Kavram

Hukukun Yaptırımları: İptal ve Tazminat

İpuçları

1
İdare hukukunda, sakat bir işlemin mahkemece kaldırılmasına ne denildiğini hatırlayın.
2
Maddi kaybın giderilmesi (telafi edilmesi) için ödenen paranın hukuki adını düşünün.
3
Özel hukukta sözleşmeler için 'Butlan' kullanılırken, devletin tek taraflı işlemleri için 'İptal' kullanılır.

Daha Fazla Pratik

İptal ile butlan arasındaki temel farkları (kamu hukuku vs özel hukuk) karşılaştıran bir tablo hazırlayın.

Alternatif Yöntem

Kavramları eleyerek gidin: 'Silinme' diyorsa iptal veya butlan olabilir; 'kamu hukuku/idare' diyorsa bu kesinlikle iptaldir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla