Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş ortalama sıcaklık haritası analiz edildiğinde; izoterm eğrilerinin genel olarak enlemlere uygunluk göstermediği, eğrilerin denizler üzerinde kuzeye, karalar üzerinde ise güneye doğru belirgin bir sapma (salınım) yaptığı görülmektedir.
İzoterm eğrilerinin Ocak ayında karalar üzerinde güneye doğru saptığı bu merkezlerde, sıcaklığın aynı enlemdeki denizel çevreye göre daha düşük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Karaların denizlere oranla daha çabuk ve daha fazla soğumasıCevap
- BBatıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artması
- CBakı etkisine bağlı olarak dağların güney yamaçlarının daha fazla ısınması
- DKuzey sektörlü rüzgarların iç kesimlerdeki hızının daha yüksek olması
- EEnlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının daralması
Cevap
İzoterm eğrilerinin Ocak ayında karalar üzerinde güneye sapmasının temel nedeni, karaların denizlere göre daha çabuk ve daha fazla soğumasıdır.
Ocak ayında karalar hızla ısı kaybederek denizlerden daha soğuk hale gelir. Bu durum, aynı enlemde bulunan karaların denizlere göre daha düşük sıcaklığa sahip olmasına yol açar. İzoterm eğrileri, aynı sıcaklık değerine sahip noktaları birleştirirken karalar üzerinde daha sıcak olan güney enlemlerine doğru bükülmek zorunda kalır. Bu durumun temel sorumlusu karasallıktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İndirgenmiş Sıcaklık ve Karasallık İlişkisi
İpuçları
1
Soruda 'deniz seviyesine indirgenmiş' ifadesine dikkat edin. Bu ifade, seçeneklerdeki hangi yaygın faktörü elemeniz gerektiğini söyler?
2
Kışın Ankara mı daha soğuktur yoksa aynı enlemdeki İzmir mi? Bu farkın nedeni nedir?
3
Karalar denizlere göre daha çabuk soğuduğu için kışın aynı enlemdeki iç kesimler kıyılara göre daha düşük sıcaklıktadır. Düşük sıcaklık değeri, haritada daha güneyde aranır.
Daha Fazla Pratik
Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında izotermlerin neden karalar üzerinde kuzeye doğru saptığını analiz ederek zıt durumu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s