Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Temmuz ayı deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde, en yüksek sıcaklık değerlerinin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde toplandığı görülür. Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi bulunmaz?

  1. A
    Enlem faktörü
  2. B
    Şiddetli karasallık
  3. C
    Güneyden gelen sıcak hava akımları
  4. Ortalama yükseltinin az olmasıCevap
  5. E
    Basra termik alçak basıncının etkisi

Cevap

Ortalama yükseltinin az olması seçeneği, indirgenmiş sıcaklık haritalarında bir neden olarak kabul edilemez; çünkü bu haritalarda yükselti etkisi yok sayılmıştır.
İndirgenmiş sıcaklık hesaplamalarında bir merkezin gerçek yükseltisi dikkate alınmaz; tüm bölgeler deniz seviyesindeymiş gibi düşünülür. Bu nedenle, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin indirgenmiş haritada en sıcak yer olması yükseltisiyle değil; enlem, karasallık ve Basra alçak basıncı gibi diğer faktörlerle açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramını tanımla.
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin gerçek sıcaklığına her 200200 metre için 1∘C1^{\circ}C eklenerek (yükselti etkisinin yok edilmesiyle) bulunan sıcaklıktır.
Sorunun 'indirgenmiş' harita üzerinden sorulduğunu anlamak, yükselti faktörünü elemeniz gerektiğini gösterir.
2
Güneydoğu Anadolu'nun Temmuz ayı özelliklerini analiz et.
Bölge; enlem (güneyde olma), karasallık, güneyden gelen rüzgarlar ve Basra alçak basıncı nedeniyle Türkiye'nin en sıcak yeridir.
Gerçek sıcaklıkta yükselti de bir etkendir ancak indirgenmiş haritada bu faktörün rolü kalmaz.
3
Seçenekleri karşılaştır.
Enlem, karasallık ve rüzgarlar indirgenmiş haritada da etkilidir ancak yükselti bu haritaların doğası gereği bir 'neden' olamaz.
İndirgenmiş sıcaklıkta temel kural: Yükselti farkı sıcaklık farkının nedeni olamaz.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yükselti İlişkisi

İpuçları

1
'İndirgenmiş' kelimesi, yükseltinin etkisinin matematiksel olarak devre dışı bırakıldığı anlamına gelir.
2
Bir harita indirgenmiş ise, o haritadaki tüm şehirler deniz seviyesinde (00 m) kabul edilir.
3
Eğer yükselti bir neden olsaydı, bu haritaya 'indirgenmiş' değil 'gerçek sıcaklık' haritası denirdi.

Daha Fazla Pratik

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık farkının en fazla olduğu bölgeleri (Doğu Anadolu) çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla