Soru

Zorluk: OrtaDış Borçlar Sorunu

Atatürk Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nden kalan dış borçların tasfiyesi sürecinde Türkiye ile en büyük alacaklı konumundaki Fransa arasında uzun süren diplomatik gerginlikler yaşanmıştır. Bu gerginliğin temelini oluşturan ve 19331933 yılındaki yeni düzenlemeye kadar çözüm bekleyen temel uyuşmazlık konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borçların hangi para birimi ve değer (altın veya kâğıt frank) üzerinden ödeneceğiCevap
  2. B
    Borç ödemelerinin mütekabiliyet esasına göre nüfus mübadelesi ile ilişkilendirilmesi
  3. C
    Borçların tamamının Milletler Cemiyeti gözetiminde tek seferde kapatılmak istenmesi
  4. D
    Duyun-u Umumiye İdaresi'nin yetkilerinin Türkiye sınırları içerisinde devam ettirilmesi talebi
  5. E
    Borçların ödenmemesi karşılığında Suriye sınırındaki bazı toprakların Fransa'ya bırakılması

Cevap

Dış borçlar sorununda Fransa ile yaşanan temel teknik uyuşmazlık, ödemelerin altın frank mı yoksa kâğıt frank mı üzerinden yapılacağı konusudur.
Doğru seçenek, borçların hangi para birimi veya değer üzerinden ödeneceğine dair yaşanan uyuşmazlığı ifade eder. Fransa, ödemelerin 'Altın Frank' üzerinden yapılmasını dayatarak daha fazla gelir elde etmeyi amaçlamış; Türkiye ise 'Kâğıt Frank' üzerinden ödeme yaparak mali yükünü hafifletmeyi savunmuştur. Bu teknik tartışma, 19331933 yılında Türkiye'nin lehine sonuçlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan sonrası borç paylaşımını değerlendirme
Lozan'da Osmanlı borçları, imparatorluktan ayrılan devletler arasında paylaştırılmış ve Türkiye'nin payına düşen miktar belirlenmiştir.
Borçların hangi devletler tarafından ödeneceği kurala bağlanmıştır.
2
Fransa ile yaşanan uyuşmazlığın teknik nedenini saptama
Fransa, alacaklarını daha yüksek değerli olan altın frank üzerinden talep etmiş; Türkiye ise kâğıt frank üzerinden ödeme yapma konusunda direnmiştir.
Döviz kurlarındaki değişimler Türkiye'nin ödeme yükünü doğrudan etkilediği için bu bir kriz konusu olmuştur.
3
Sürecin nihai sonucunu belirleme
19331933 Paris Antlaşması ile borçlar yeniden taksitlendirilmiş ve ödemelerin Fransız frangı (kâğıt) üzerinden yapılması kabul edilmiştir.
19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası Hoover Moratoryumu'nun da etkisiyle Türkiye'nin talepleri kabul görmüştür.

Anahtar Kavram

Altın Frank - Kâğıt Frank Uyuşmazlığı

Daha Fazla Pratik

Hoover Moratoryumu'nun Türkiye'nin borç ödeme takvimine olan etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla