Examkin

Soru

Zorluk: ZorHakimler ve Savcılar Kurulu (HSK)

1982 Anayasası'na göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilme süreci ve oylama usulleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. TBMM Genel Kurulunda yapılacak ilk tur oylamada üye tamsayısının 23\frac{2}{3} çoğunluğu, bu sağlanamazsa ikinci turda üye tamsayısının 35\frac{3}{5} çoğunluğu aranır; bu turda da seçimin tamamlanamaması halinde en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilir.Cevap
  2. B
    TBMM, Kurulun yedi üyesini; üçünü Yargıtay, ikisini Danıştay, ikisini ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından doğrudan gizli oyla seçer.
  3. C
    Karma Komisyon tarafından aday belirleme sürecinde yapılan oylamalarda üye tamsayısının salt çoğunluğu yeterli olup, salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde seçim TBMM Genel Kuruluna devredilir.
  4. D
    TBMM Genel Kurulunda yapılan ikinci tur oylamada 35\frac{3}{5} çoğunluk sağlanamazsa, en çok oyu alan beş aday arasından kura çekilerek seçim tamamlanır.
  5. E
    TBMM tarafından seçilen üyelerin görev süresi dört yıl olup, bu üyelerin üst üste en fazla iki defa seçilebilme sınırlaması bulunmaktadır.

Cevap

Hakimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin TBMM tarafından seçilmesinde, Genel Kurulda sırasıyla 23\frac{2}{3} ve 35\frac{3}{5} çoğunluk aranır, sonuç alınamazsa en çok oyu alan iki aday arasında kura çekilir.
Anayasa'nın 159159. maddesine göre TBMM'nin üye seçim süreci üç aşamalı bir oylama sistemine dayanır. İlk iki turda nitelikli çoğunluk (23\frac{2}{3} ve 35\frac{3}{5}) aranırken, üçüncü aşamada en çok oy alan iki aday arasında kura çekilerek demokratik tıkanıklığın önüne geçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aday Belirleme
Karma Komisyon (Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşur) her üyelik için 33 aday belirler.
Meclis Genel Kurulu önüne her boş üyelik için alternatifli bir liste gelmelidir.
2
Birinci Tur Oylama
TBMM Genel Kurulunda üye tamsayısının 23\frac{2}{3} (400400 milletvekili) çoğunluğu aranır.
Yüksek mahkeme ve kurul üyeliği için geniş bir uzlaşı aranması esastır.
3
İkinci Tur Oylama
İlk turda sonuç alınamazsa üye tamsayısının 35\frac{3}{5} (360360 milletvekili) çoğunluğu aranır.
Uzlaşma eşiği biraz düşürülerek seçimin kilitlenmesi önlenir.
4
Son Aşama (Kura)
İkinci turda da sonuç alınamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında kura (ad çekme) yapılır.
Sürecin belirsiz kalmaması ve seçimin mutlak suretle tamamlanması amaçlanır.

Anahtar Kavram

HSK Üye Seçiminde TBMM Oylama Usulü

İpuçları

1
TBMM tarafından seçilen 77 üyenin belirlenmesi Karma Komisyon ile başlar, Genel Kurul ile biter.
2
Oylama turlarında aranılan çoğunluklar, anayasa değişikliği için gereken oranlarla (23\frac{2}{3} ve 35\frac{3}{5}) aynıdır.
3
Eğer meclis üyeleri arasında uzlaşı sağlanamazsa, son çare olarak en çok oyu alan 'iki' aday arasından kura çekilir.

Daha Fazla Pratik

HSK üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından seçilen diğer 44 üyesinin hangi kurumlardan (Yargı/İdari) geldiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Süreci bir akış şeması olarak zihninizde canlandırın: Komisyon (33 aday) →\rightarrow Genel Kurul 11. Tur (23\frac{2}{3}) →\rightarrow Olmazsa 22. Tur (35\frac{3}{5}) →\rightarrow Olmazsa Kura (22 Aday).
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK)

Bu konudan daha fazla soru