Soru

Zorluk: ZorKolluk Faaliyetleri

İdare hukukunda idari kolluk faaliyetleri; kamu düzenini korumaya yönelik önleyici işlemlerden oluşurken, adli kolluk faaliyetleri suç işlendikten sonra delil toplama ve failleri yakalama amacı güder. İdari kolluk ise kendi içinde 'genel' ve 'özel' kolluk şeklinde bir tasnife tabi tutulur. Buna göre, kolluk makamları, personeli ve bu birimlerin denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İçişleri Bakanı, genel idari kolluk teşkilatının merkezdeki en yüksek dereceli hiyerarşik amiri olarak kabul edilir.
  2. B
    Belediye başkanı ve belediye encümeni, mahalli idareler bünyesinde görev yapan 'özel idari kolluk' makamları arasında yer alır.
  3. C
    Valiler ve kaymakamlar, genel idari kolluk hiyerarşisi içerisinde yer alan ve mülki idare sınırları içinde kamu düzeninden sorumlu makamlardır.
  4. Vali ve kaymakamlar, belediye zabıtası ve köy korucuları gibi mahalli idare kolluk görevlileri üzerinde doğrudan hiyerarşi yetkisini kullanırlar.Cevap
  5. E
    Genel idari kolluk birimleri olan Polis ve Jandarma teşkilatları, idari yapı bakımından İçişleri Bakanlığına bağlı olarak görev yaparlar.

Cevap

Vali ve kaymakamların belediye zabıtası ve köy korucuları üzerindeki yetkisinin hiyerarşi olduğunu savunan seçenek yanlıştır; bu yetki idari vesayet niteliğindedir.
İdare hukukunun en temel ilkelerinden biri, hiyerarşinin yalnızca aynı kamu tüzel kişiliği (örneğin Devlet Tüzel Kişiliği) içindeki ast-üst ilişkisini ifade etmesidir. Belediye ve Köy yönetimleri devletten ayrı birer kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları için, merkezi idarenin temsilcileri olan vali ve kaymakamların bu birimler üzerindeki denetim yetkisi 'idari vesayet'tir. Bu sebeple mahalli idare kollukları (zabıta ve korucu) üzerinde mülki amirlerin hiyerarşi yetkisi bulunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kolluk birimlerinin bağlı olduğu tüzel kişilikleri belirle.
Polis ve Jandarma 'Devlet Tüzel Kişiliği' içinde; Belediye ve Köy kolluğu ise 'Mahalli İdare Kamu Tüzel Kişiliği' içindedir.
Hiyerarşi ve vesayet ayrımını yapabilmek için tüzel kişiliklerin farklı olup olmadığını bilmek gerekir.
2
Merkezi idare ile mahalli idareler arasındaki hukuki bağı analiz et.
Aynı tüzel kişilik içinde 'hiyerarşi' (üstün asta emri), farklı tüzel kişilikler arasında ise 'idari vesayet' denetimi vardır.
Mülki idare amirleri merkezi idareyi, belediye/köy birimleri ise mahalli idareyi temsil eder.
3
Makam ve personel yetkilerini karşılaştır.
Vali ve kaymakamlar genel kolluk üzerinde hiyerarşik amirken, belediye zabıtası üzerinde sadece vesayet yetkisine sahiptirler.
Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca merkezi idare, mahalli idareler üzerinde sadece kanunda belirtilen vesayet denetimini kullanabilir.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı

İpuçları

1
Denetim türünü belirlerken söz konusu kurumların ayrı kamu tüzel kişiliklerine sahip olup olmadığına dikkat edin.
2
Belediye ve Köy yönetimleri merkezi idarenin (Devletin) hiyerarşisi dışında kalan, özerk mahalli idarelerdir.
3
Hiyerarşi aynı evin içindeki aile üyeleri gibidir; idari vesayet ise komşunun komşuyu denetlemesi gibidir. Vali ile Zabıta farklı 'evlere' (tüzel kişiliklere) aittir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla