Examkin

Soru

Zorluk: ZorDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) işlevleri ve güncel Türk Dil Kurumu (TDK) kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Eski Türk Edebiyatı'nda (Klasik Edebiyat) "gazel" ve "kaside" en çok tercih edilen nazım biçimleri arasında yer alır.
  2. Bu yılki sempozyumda "Türkçe'nin" inceliklerini —deyimler ve atasözleri eşliğinde— bir kez daha keşfedeceğiz.Cevap
  3. C
    1920-1923 yılları arasında Millî Mücadele'nin merkezi olan Ankara, tarihin akışını değiştiren kararlara ev sahipliği yapmıştır.
  4. D
    Yakup Kadri (Karaosmanoğlu), "Yaban" adlı romanında köylü-aydın çatışmasını toplumsal bir perspektifle ele almıştır.
  5. E
    2024'te yürürlüğe girecek olan yeni yönetmelik, Avrupa Birliği'ne (AB) uyum sürecini önemli ölçüde hızlandıracaktır.

Cevap

Sempozyumda "Türkçe'nin" ifadesinin geçtiği cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.
Doğru cevap olan seçenekte iki temel hata bulunmaktadır. Birincisi, "Türkçe" kelimesi yapım eki aldığı için (Türk-çe) ona gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmamalıdır. İkincisi, tırnak içine alınan bir ifadeden sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz. İfadenin doğru yazımı "Türkçenin" veya tırnak içinde olacaksa "Türkçe"nin şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri incelemek.
"Türkçe" sözcüğünün "Türk" özel ismine getirilen "-çe" yapım ekiyle türetildiği belirlenir.
Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Türkçenin, Konyalının vb.).
2
Tırnak işareti ve eklerin kullanım kuralını kontrol etmek.
Sözcüğün tırnak içinde kullanıldığı ve ekin kesme işaretiyle ayrıldığı görülür.
TDK kurallarına göre, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz (Örn: "Çalıkuşu"nu).
3
Diğer noktalama işaretlerini (uzun çizgi/ara söz) doğrulamak.
Ara sözün başında ve sonunda kullanılan uzun çizgilerin (—) doğru olduğu teyit edilir.
Cümle içindeki ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için virgül veya kısa çizgi kullanılabileceği gibi uzun çizgi de tercih edilebilir.

Anahtar Kavram

Özel adlara getirilen yapım eklerinden sonra gelen eklerin kesmeyle ayrılmaması ve tırnak işaretinden sonra kesme kullanılmaması kuralı.

İpuçları

1
Cümledeki 'Türkçe' kelimesinin nasıl türetildiğine ve tırnak işaretinden sonra ek gelip gelmediğine odaklanın.
2
Özel isimlere getirilen yapım eklerinden (örneğin -ce, -li, -lık) sonra gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralı ile Avrupa Birliği istisnasını içeren diğer soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tırnak işareti olan seçeneklerde tırnağı kaldırarak okuyun; eğer kelime yapım eki almış bir özel isimse kesme işaretinin her durumda yanlış olduğunu daha kolay fark edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Bu konudan daha fazla soru