Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin yıllık ortalama indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde; Ege Bölgesi'nde izoterm eğrilerinin, kıyı çizgisinden itibaren iç kesimlere doğru yaklaşık 150−200150-200 kmkm boyunca sokulduğu görülmektedir. Bu durum, Akdeniz ve Karadeniz kıyı kuşağında ise çok daha dar bir şeritte gerçekleşmektedir.

İndirgenmiş bir haritada gözlenen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ege Bölgesi'nde dağların kıyı çizgisine dik uzanmasının denizel etkinin iç kısımlara ulaşmasına olanak sağlamasıCevap
  2. B
    Ege Bölgesi'nin ortalama yükseltisinin Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinden daha az olması
  3. C
    Ege kıyılarında etkili olan sıcak su akıntılarının iç kesimlere doğru ısı taşınımı yapması
  4. D
    Bölgedeki maki bitki örtüsünün kış aylarında ısıyı tutma kapasitesinin diğer bölgelerden fazla olması
  5. E
    Ege Bölgesi'nin enlem değerlerinin sıcaklık üzerindeki baskın etkisinin Batı Anadolu'da daha belirgin olması

Cevap

Ege Bölgesi'nde dağların kıyı çizgisine dik uzanmasının denizel etkinin iç kısımlara ulaşmasına olanak sağlaması
İndirgenmiş haritalar hazırlanırken, her merkezin yükseltisinden kaynaklanan sıcaklık kaybı (her 200200 metrede 1∘C1^{\circ}C) geri eklenir. Bu sayede yükselti bir değişken olmaktan çıkar. Ege Bölgesi'nde izotermlerin iç kesimlere sokulması, denizel havanın dağların uzanış doğrultusu sayesinde engellenmeden içeri girebilmesiyle açıklanır. Bu, yükseltinin değil, yer şekillerinin 'uzanış yönünün' (özel konum) bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Harita tipini analiz et
Harita 'indirgenmiş' bir haritadır.
İndirgenmiş haritalarda yükseltinin (rakım) sıcaklık üzerindeki etkisi tamamen elenmiş, tüm noktalar 00 mm kabul edilmiştir.
2
Ege Bölgesi'ndeki izoterm sapmasını incele
İzotermlerin iç kesimlere doğru geniş bir yay çizmesi, kıyıdaki sıcaklık değerlerinin iç kısımlarda da devam ettiğini gösterir.
Bu durum denizel (ılıman) hava kütlelerinin iç kısımlara kadar sokulabildiğine işaret eder.
3
Yer şekillerinin etkisini karşılaştır
Ege'de dağlar kıyıya dik uzanırken, Karadeniz ve Akdeniz'de paralel uzanır.
Dağların dik uzanması (Ege), denizel havanın önünde bir engel oluşturmazken; paralel uzanış (Akdeniz/Karadeniz) bu havanın hemen kıyıda hapsolmasına neden olur.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yer Şekillerinin Uzanış Doğrultusu

İpuçları

1
'İndirgenmiş' ifadesi geçtiğinde yükselti faktörünü seçeneklerden elemelisiniz.
2
Denizelliğin iç kesimlere ulaşması, dağların uzanış doğrultusu ile doğrudan ilişkilidir.
3
Ege'de dağların kıyıya dik uzanması, Akdeniz ve Karadeniz'deki paralel uzanıştan farklı bir sıcaklık deseni oluşturur.

Daha Fazla Pratik

İndirgenmiş ve gerçek sıcaklık farkının en fazla olduğu ilimizi (Erzurum gibi) düşünerek yer şekilleri-sıcaklık ilişkisini pekiştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla