Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda II. Mahmud döneminden itibaren gerçekleştirilen idari reformlar sonucunda, klasik merkez teşkilatının temelini oluşturan Divan-ı Hümayun kaldırılmış ve yerine Avrupaî tarzda nezaretler (bakanlıklar) kurulmuştur. Bu değişim süreciyle birlikte geleneksel görevlilerin yetki ve sorumlulukları yeni oluşturulan bu kurumlara devredilmiştir.
Buna göre, aşağıda verilen klasik dönem görevlisi ve bu görevlinin yetkilerinin devredildiği modern kurum eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- ASadrazam - Başvekalet
- BDefterdar - Maliye Nezareti
- CReisülküttab - Hariciye Nezareti
- DKazasker - Maarif ve Adliye Nezaretleri
- Nişancı - ŞeyhülislamlıkCevap
Cevap
Nişancı - Şeyhülislamlık eşleştirmesi yanlıştır.
Nişancı, Osmanlı merkez teşkilatında Kalemiye sınıfının en üst düzey temsilcilerinden biri olup devletin kanunlarını düzenlemek, arazi kayıtlarını (tahrir) tutmak ve belgeler üzerine padişahın tuğrasını çekmekle görevlidir. XIX. yüzyıldaki idari reformlar sırasında Nişancılık makamı kaldırılmış ve bu görevler Defterhane-i Amire ile Sadaret Mektubî Kalemi gibi teknik ve bürokratik birimlere devredilmiştir. Şeyhülislamlık ise İlmiye sınıfına mensup bir makamdır ve modernleşme sürecinde 'Bab-ı Meşihat' adıyla dini işleri yürütmeye devam etmiştir; Nişancı'nın idari görevlerini devralmamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Merkez Teşkilatının Modernleşme Süreci ve Kurumsal Dönüşüm
Daha Fazla Pratik
II. Mahmud döneminde kurulan 'Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye' ve 'Dar-ı Şura-yı Bab-ı Ali' gibi danışma ve yargı meclislerinin klasik dönemdeki hangi kurumların (Divan-ı Hümayun vb.) yerini aldığını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Görevlilerin ait olduğu sınıfları (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) hatırlayarak, Kalemiye sınıfına ait bir görevlinin (Nişancı) yetkilerinin İlmiye sınıfına ait bir kuruma (Şeyhülislamlık) devredilmesinin idari mantığa aykırı olduğunu fark etmek.
Tahmini Süre:1m 0s