Examkin

Soru

Zorluk: ZorI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

I. Dünya Harbi'ne giren İttihat ve Terakki idaresi, açtığı taarruz cepheleri üzerinden hem askerî-stratejik hedeflere ulaşmayı hem de devletin bekası için savunulan temel ideolojik yaklaşımları hayata geçirmeyi amaçlamıştır.

Bu doğrultuda Kafkas ve Kanal cephelerinin stratejik hedefleri ve dayandığı düşünce sistemleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kafkas Cephesi'nde İslamcılık politikası doğrultusunda Hindistan Müslümanları ayaklandırılmak istenirken, Kanal Cephesi'nde Turancılık idealiyle Kuzey Afrika Türk topluluklarının birleştirilmesi hedeflenmiştir.
  2. B
    Kanal Cephesi'nde elde edilen kesin askerî zafer üzerine İngiltere ile Sevr Antlaşması imzalanmış, Kafkas Cephesi'ndeki yenilgi ise Gümrü Antlaşması ile sonuçlanmıştır.
  3. Kafkas Cephesi'nde Turancılık akımının etkisiyle Orta Asya Türk dünyasına ulaşma amacı güdülürken, Kanal Cephesi'nde İslamcılık düşüncesiyle Mısır geri alınıp İngiltere'nin sömürgeleriyle olan irtibatının kesilmesi hedeflenmiştir.Cevap
  4. D
    Kafkas Cephesi'nin açılmasında Batıcılık fikri doğrultusunda Rus ordusunu modernize etmek amaçlanmış, Kanal Cephesi'nde ise Osmanlıcılık anlayışıyla Balkan uluslarının isyanı engellenmeye çalışılmıştır.
  5. E
    Kanal Cephesi'nde Mondros Mütarekesi hükümlerine dayanılarak taarruz başlatılmış, Kafkas Cephesi'nde ise Londra Antlaşması gereğince İngiltere'ye karşı sınır güvenliği sağlanmaya çalışılmıştır.

Cevap

Kafkas Cephesi'nde Turancılık akımının etkisiyle Orta Asya Türk dünyasına ulaşma amacı güdülürken, Kanal Cephesi'nde İslamcılık düşüncesiyle Mısır geri alınıp İngiltere'nin sömürgeleriyle olan irtibatının kesilmesi hedeflenmiştir.
Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nda iki taarruz cephesi açmıştır: 1) Kafkas Cephesi: Enver Paşa öncülüğünde Turancılık (Pantürkizm) fikrinin etkisiyle Kars, Ardahan ve Batum'u geri almak, Bakü petrollerini kontrol altına almak ve Orta Asya Türkleri ile birleşmek amacıyla açılmıştır. 2) Kanal Cephesi: Cemal Paşa komutasında İslamcılık (Panislamizm) anlayışının etkisiyle 1882'de kaybedilen Mısır'ı geri almak, Süveyş Kanalı'nı ele geçirip İngiltere'nin en önemli sömürgesi olan Hindistan ile deniz ve ikmal bağlantısını kesmek amacıyla açılmıştır. Bu nedenle her iki cephenin hedeflerini ve ideolojik zeminini doğru eşleştiren değerlendirme kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda bizzat taarruz başlattığı iki cepheyi (Kafkas ve Kanal) tespit etmek
Osmanlı Devleti'nin taarruz cepheleri Kafkas (Doğu) ve Kanal (Süveyş) cepheleridir.
Soru kökünde belirtilen hedefleri analiz edebilmek için taarruz cephelerinin coğrafi ve stratejik sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Kafkas Cephesi'nin askerî ve ideolojik hedeflerini çözümlemek
Kafkas Cephesi; 1878'de kaybedilen Kars, Ardahan ve Batum'u geri almak, Bakü petrollerini ele geçirmek ve Turancılık (Türkçülük) idealiyle Hazar Denizi üzerinden Orta Asya Türk dünyası ile birleşmek amacıyla açılmıştır.
Enver Paşa komutasındaki harekâtın temel motivasyonu Türkçülük/Turancılık fikridir.
3
Kanal Cephesi'nin askerî ve ideolojik hedeflerini çözümlemek
Kanal Cephesi; 1882'de İngiliz işgaline uğrayan Mısır'ı geri almak, Süveyş Kanalı'nı ele geçirerek İngiltere'nin Hindistan sömürge bağlantısını kesmek ve İslamcılık (Ümmetçilik/Cihad-ı Ekber) fikriyle Müslüman coğrafyayı harekete geçirmek amacıyla açılmıştır.
Almanya'nın teşviki ve Cemal Paşa'nın sevk ve idaresindeki harekâtın ideolojik zemini Panislamizm'dir.
4
Seçeneklerdeki ideolojik ve stratejik eşleştirmeleri karşılaştırarak doğru sonuca ulaşmak
Kafkas Cephesi'nin Turancılık, Kanal Cephesi'nin ise İslamcılık düşüncesiyle İngiltere'nin sömürge bağını kesme hedefi taşıdığını belirten seçenek tarihsel gerçeklerle tam olarak örtüşmektedir.
İki taarruz cephesinin jeopolitik ve ideolojik analizi yalnızca bu ifadede eksiksiz ve hatasız verilmiştir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Taarruz Cephelerinin (Kafkas ve Kanal) Stratejik Hedefleri ve Fikir Akımlarıyla İlişkisi

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin taarruz cephelerini (2K: Kafkas ve Kanal) ve bu cephelerin açılmasında etkili olan temel Osmanlı fikir akımlarını anımsayınız.
2
Kafkas Cephesi'nde Orta Asya'ya ulaşma hedefi bulunurken, Kanal Cephesi'nde İngiltere'nin Mısır üzerinden Uzak Doğu sömürge yollarını kesme hedefi gözetilmiştir.
3
Orta Asya hedefi 'Turancılık' (Türkçülük) ideolojisiyle, Mısır ve sömürge altındaki halkları harekete geçirme hedefi ise 'İslamcılık' (Ümmetçilik) ideolojisiyle örtüşmektedir.

Daha Fazla Pratik

Kafkas Cephesi'ni fiilen kapatan 1918 Brest-Litovsk Barış Antlaşması ile Elviye-i Selâse'nin (Kars, Ardahan, Batum) Osmanlı'ya iadesi sürecini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Kavram-harita eşleştirmesi: Kafkas = Doğu = Türk Dünyası (Turancılık) / Kanal = Süveyş-Mısır = İslam Dünyası ve İngiliz Sömürge Yolu (İslamcılık). Bu formül üzerinden seçenekler hızla elenebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Bu konudan daha fazla soru